2803/2026-2027
Lunglei, 2026 Khuangchawi Thla ni 23: Land Resources, Soil & Water Conservation (LRS&WC) Department huaihawtin vawiin khan Lunglei Convention Centre-ah kuhva chin dan leh enkawl dan zir hona, "Training cum Seminar on Scientific Method of Cultivation of Arecanut and Pest Management" buatsaih a ni a. LRS&WC Minister Pu Lalthansanga chu Khuallian niin, Member of Parliament (Lok Sabha) Pu Richard Vanlalhmangaiha chu Khual Zahawm a ni.
LRS&WC Minister Pu Lalthansanga chuan LRS&WC Department leh Mizoram Kuhva Chingtu Pawl (MKCP) te'n kuhva chingtute tana training-cum-seminar hun pawimawh tak an buatsaih chu lawmawm a tih thu sawiin, Lunglei leh a chhehvela kuhva chingtute'n hlawk taka an hman a beisei thu a sawi a. Mizoramah kuhva chu sumdawnna pawimawh, chhungkaw tam takte tan eizawnna leh sum lak luhna bulpui pakhat a nih thu sawiin, kuhva leh thlai thar chhuah hrang hrangte chu ṭha zawk, tam zawk leh man man zawka hralh thei turin thiamna, zir chianna leh thil thar hriatna a pawimawh thu a sawi a. Tun hnaia chhinchhiah danin Mizorama kuhva huan zau zawng chu hectare 67,380 vel a nih thu leh kum 2025–2026 chhunga thar chhuah zat chu quintal nuai 5.12 vel a nih thu sawiin, India ram kuhva thar chhuak state-te zingah Mizoram chu panganaah a awm tih a sawi a. Thar chhuah tam ringawt aiin a rah ṭhat dan (quality), a man, a hralhna kawng leh a chingtute lak luh tihpun chu a ngaih pawimawhawm zawk thu a sawi.
Minister Pu Lalthansanga chuan lei chhe tur ven, tui vawn ṭhat leh ram hman dan dik zawk ngaihtuah te chu thlai thar chhuahna nen inzawm tlat a nih avangin LRS&WC Department chuan chu lam kawngah chuan theih tawpa hma a lak thu sawiin, kuhva huan pawh lei ṭha, tui mamawh huna hmuh theihna hmunah huan enkawl dan dik taka enkawl a, hri leh rannung laka ven him a ṭul thu a sawi a. Mizoramah kuhva hri leh rannungin huan tam tak a tihchhiat avangin kuhva chingtute'n harsatna an tawk ṭhin tih sawiin, huan enkawl dan dik, hri leh rannung hriat chian, hma taka hriat chhuah leh a remchan dan anga a venna hman a pawimawh thu leh mi thiamte leh scientist-te thurawn zawm a pawimawh thu a sawi a. Central sawrkar hnuaia ICAR-Central Plantation Crops Research Institute leh thiamna nei dangte nen thawk hovin, kuhva hri leh rannung harsatna chhui chian leh a ven dan dik zawk zawng turin hma lak mek a nih thu a sawi.
Minister Pu Lalthansanga chuan chhungkaw tinin eizawnna ngelnghet nei se tih chu sawrkarin a duh ber a nih thu leh chumi atan chuan kut hna thawktute lam hawiin hma lakna tam tak kalpui a nih thu sawiin, zir chianna leh tun lai thiamna beh chhanin thar chhuah hlawk zawk leh a deh ralna man man zawk a awm theih nan hma lak chhoh zel tum a nih thu a sawi a. NEC sum hmanga Zamuang leh Chemphaia kuhva tihrona leh sawngbawlna hmun siam hna thawh mek chu 75% zawh a nih tawh thu leh kuhva rah lo chhuahna huan finfiahna, "Certificate of Origin" siam chungchangah hma lakna pawimawh tak kalpui mek a nih thu a sawi a. Kuhva chingtute mamawh huan panna kawng, tui lak, lei ṭha, thlai enkawlna leh a rah sawngbawlna chungchangah sawrkar chuan theih tawpa hma a lak thu sawiin, Bana Kaih (Handholding) Scheme leh Chief Minister's Special Package ang chi hma lakna hmangin thlai ching duh leh an eizawnna tihchangtlun tumte tan hun remchang a awm reng tih a sawi a. Kuhva chingtute'n harsatna an tawh tam tak chu a nih dan tur taka enkawl loh vang a nih thu sawiin, a enkawl dan uluk taka zir a, mi thiamte rawn a, chu chu zawm hram hram tum turin kuhva chingtute a chah a. Kuhva chingtute chu scheme leh department-in ṭanpuina an pek theihte hre chiang a, an mamawh leh an harsatna chu department hnenah chiang taka thlen zel turin a chah a. Kuhva rah tam leh ṭha mai ni lovin, a chingtute chhungkaw nunphung chawi kan, eizawnna ngelnghet zawk siamsak leh ram leilung humhalh kawp chu sawrkarin a duh ber a nih thu sawiin, ram hman dan dik leh leilung tichhe lo zawnga hma lak te, tui vawn ṭhat leh thlai dang nen a remchan dan anga thlai inkawp chin chungchangah te awmze nei zawka hma la zel turin kuhva chingtute a chah.
Khual Zahawm, Lok Sabha MP Pu Richard Vanlalhmangaiha chuan kuhva chingtute'n harsatna an tawh lian ber pakhat kuhva ro tawlh ruk chu Mizoram sawrkar hotute'n an ngaih pawimawh avangin 99% vel tihtawp theih a ni ta chu lawmawm a tih thu sawiin, kuhva chingtute pawhin an vanneihpuiin, a hlawkna pawh an hmu chho mek nia a hriat thu a sawi a. Mizoram chuan sawrkar leh mipuite thawh hona avangin a ṭha zawngin India rama a ber nihna a hauh chho zel tih sawiin, ziak leh chhiar thiam kim (fully literate) state, ei rukna do kawnga state zawng zawnga pakhatna, ruihhlo do kawnga pakhatna, chhenna tlak boruak thianghlim thua pakhatna leh tui thianghlim kawnga pahnihna a ni chu hmasawnna lawmawm tak a nih thu a sawi a. Kuhva chin kawngah thiamna leh zir chianna beh chhana hma lak a pawimawh thu leh hman laia hriat dan leh tih dan aṭanga hma sawn zel a pawimawh thu sawiin, thlai chin, enkawl leh deh ral kawngah hlawk zawka kalpui turin mi thiam zawkte rawn chungin, hma sawn zel tura insiam rem leh inzir peih a pawimawh thu a sawi a. Sawrkarin kut hna thawktute hma ngaiin, ei leh bara intodelh turin theih tawpin hma a la tih sawiin, kut hna thawktute chu sawrkar hma lakna tiṭhuanawptu ni lova sawrkar puitu ni tura ṭan rualpuiah a sawm.
He hunah hian Lunglei High Powered Committee (HPC) Vice Chairman Pu V. Malsawmtluanga, MLA; Lunglei West bialtu MLA Pu T. Lalhlimpuia; Lunglei Municipal Council (LMC) Chairman Pu Lalzuithanga leh councillor-te; LRS&WC hotute leh department-a thawktute; Lungleia sawrkar official-te; MJA te; kohhran leh tlawmngai pawl hruaitute; political party hruaitute; Mizoram Kuhva Chingtu Pawl (MKCP) hruaitute leh Lunglei District chhunga kuhva chingtu mi 200 vel an tel.
Training hawnna hunah LRS&WC Joint Secretary Pu Mark Lalthanliana chuan inlawmna thu sawiin, United Pentecostal Church (North East India) Lunglei District Secretary Rev. PC Lalfakawma'n hunserh a hmang a. MKCP General Secretary Pu Vanlalruata'n pawl hma lakna chungchang leh kuhva chingtute tana sawrkar hma laknaa an lawm thu sawiin, Pu Vanlalrawna, Bilkhawthlir chuan kuhva chin chungchanga a tawn hriat a sawi bawk a. Zaithiam zai te ngaihthlak niin, LRS&WC Joint Director (Administration) Pi Rosy Lalmuansangi Hmar chuan lawm thu sawiin hun khatna a khar.
LRS&WC Director Er Vanlalmuanpuia Chhangte kaihhruaiin hun hnihna, training hun hman chhunzawm a ni a. Subject Matter Specialist (Horticulture) Pi Zosangliani Varte chuan kuhva chin dan dik leh ṭha (scientific cultivation of arecanut) a zirtir a. Subject Matter Specialist (Plant Protection) Pi Vanlalpeki chuan ei chhetu rannung laka kuhva kung ven him dan leh enkawl dan (pest management on arecanut palm) a zirtir bawk a. Zawhna leh chhanna leh sawi hona hun hman niin, LRS&WC Lunglei District Officer Pu F. Lalramnghinglova'n lawm thu sawiin hun a khar.
Attachment
- Loading attachment...
