670/2026-2027
Aizawl the 22nd May, 2026: Higher & Technical Education Minister Dr. Vanlalthlana chuan vawiin chhun dar 12:00 khan Aizawl Press Club-ah tunhnaia Council of Ministers meeting thutlukna pakhat “School Upgradation leh RUSA Faculty Regularisation” chungchangah Press Conference a nei. Minister hi Pi Ramdinliani, IAS, Secretary, Higher & Technical Education Department leh Pi Angela Zothanpuii, Director, Higher & Technical Education bakah Department official dangte'n an tawiawm a ni.
He huna Higher & Technical Education Minister Press Statement chu hetiang hi a ni:-
PRESS STATEMENT
SCHOOL UPGRADATION LEH RUSA FACULTY REGULARISATION
Ni 18.5.2026 (Thawhtanni)-a Council of Ministers thukhawm chuan thil hrang hrang a ngaihtuah zingah Adhoc School thenkhat Provincialise-na tur leh RUSA hnuaia college zirtirtu lakte dah ngheh dilna chu telh a ni a. Kan thutluknain nghawng nasa tak a neih avang leh ngaihventu thahnem tak an awm avangin, kan thurel chu Press Conference hmanga puanzar tha kan ti a. Mizoram mipuite hriata min puanzarsak turin kan journalist-te kan han insawm a. Heti zat in rawn kal theih avangin lawmthu ka hrilh a che u.
1. SCHOOL UPGRADATION
a. School upgradation hi ni 27.9.2023-a Council of Ministers meeting-in 'Upgradation of Schools' chungchanga memorandum lo lut a pawm tawh, School 340 (180 Provincialisation\ 52 Provisional Adhoc GiA\ 108 Lump sum GiA) dinhmun chawisanna (upgradation) atana thutlukna an siam kal zel kha a ni a.
b. Ni 27.9.2023-a school upgradation atana Council of Ministers-in thuthlukna an siam hi Department of Personnel & Administrative Reforms, Law & Judicial Department leh Finance Department te hriatpuina tel lo a tih a nih avangin ni 18.6.2024-a Council of Ministers thu khawm chuan a ngaihtuah tha leh ta a. School upgrade tura hma lak a nih dawn hian a hnuaia chhan hrang hrangte avangin an zavaiin hnawl rih phawt a ni ta a ni: -
- Provisional Adhoc-ah school 52 hlan kai a ni a. Provisional Adhoc Rules hi siam a lo ni lo.
- School Education Department Notification No.F. 2301S/S/2023-EDN/40-42 ni 22.9.2023a tihchhuahah school provincialise turte tana tehna (criteria) chu tihchhuah a ni a. Notification chhuah aṭanga ni 7 hnuah Adhoc School-te provincialise-na order chu ni 29.9.2023 khan tihchhuah a ni leh a. Hetah hian ni 22.7.2023 notification anga 'criteria' pha lo school tam tak an awm avangin 'criteria' pha lo school hlan kai theih a ni ta lo.
- Government of Mizoram (Transaction of Business) Rules, 2014-in a sawi angin Council of Ministers-in Group A (Level 10) hlawh la thei tur hna chungchang a ngaihtuah dawn chuan DR&AR hriatpuina a awm ngei ngei a ngaih avangin, zirtirtu tam tak, Level 10 leh a aia sang hlawh la tawhho (HSS Principal, HSS lecturer, HS Headmaster, HS zirtirtu senior) tan hma lak a remchang lo.
- iv. Lump-Sum GiA atana chhawp chhuah school thenkhat chu lo defunct tawh, mi mal school din (purely private) ni ngeia hriat leh mahni school hminga Class 10 exam hmachhawn thei lote hmuh chhuah an nih avangin a nih ang anga kal pui a remchang lo.
c. Ni 16.10.2024-a Council of Ministers meeting chuan Mizoram Education (Lumpsum Grant-in-Aid for General Maintenance of Private School) Rules, 2024 leh ni 22.9.2023-a Notification hmanga Conditions for Provincialisation of Schools a siamah relaxation engmah a siam loh avangin 'Relaxation Clause' a dah belh leh ta a ni.
d. Ni 13.5.2025-a Council of Ministers meeting chuan felfai zawka Grant-in-Aid School-te kalpui a nih theih nan Study Team a din a. Study Team member-te chu hengte hi an ni: -
Secretary : Secretary, SED
Members : Dr. Vanlalthlana, Minister
Pu T Lalhlimpuia, MLA
Rev Dr. K Thanzauva, Education Consultant Commissioner & Secretary, DPAR
Secretary, Law & Judicial Department
Secretary, Finance Department
He Study Team-in The Mizoram Education (Lumpsum Grant-in-Aid for general maintenance of Private School) Rules 2025 a siam chu ni 4.2.2026 a Council of Ministers meeting chuan a pawm sak ta a ni.
e. Ni 18.5.2026-a Council of Minister Meeting chuan Annexure I-a school hming tar lante hi Sorkar School (Provincialised) atan a pawm ta a. Heng school-te hi kum 2023-a notification hmanga 'criteria' phate niin, Special Blind School, Durtlang chiah hi criteria pha lo awm chhun a ni. Criteria atan hian 'Power to Relax' clause hi hman niin, kum 2023-a enrollment criteria pha lo pawh kum 4 chhunga enrollmemt chawh rual (4 years average), 2025 enrollment leh 2026 enrollment aṭanga criteria an rawn phak chhoh chuan provincialised tur zingah telh an ni. Higher Secondary School zingah Ngopa HSS-in criteria (80% pass percentage leh enrollement 80/40) pha lovin pass percentage-a a phak lohna zawk hi ngaihdam a ni a. Chutichuan, provincialisation atana Council of Ministers meeting-in a chhawp chhuah tak chu school 51 an ni ta a. 2023 kuma criteria pha si, kum 2026-a an enrollment tla hniam nasa ta lutukte chu school-ah kal chilhin, a hmunah en dik nghal an ni ang.
Tuna Adhoc School ni mek, provincialised theih tak lohte hi Special Category 1 School ah dah an ni ang a. Tuna Adhoc School-a thawk mekte hian zirtirtu nghet (regular teacher) ang chiahin 'Full Basic Pay + Full Allowance' an la tawh ang a. Tun hmaa an neih thin 'Death-cum-Retirement-Gratuity' atan Rs.4 lakh pek leh an ni ang.
f. 'The Mizoram Education (Lumpsum Grant-in-Aid for general Maintenance of Private School) Rules, 2025' hi chiang zawka sawi fiah a ngai a. A tlangpuia han tar lan theih chu a hnuai ami hi a ni: -
i. Lumpsum GiA School-te hi Special Category 1, Special Category 2 leh Lumpsum Aided Schools anga then hran an ni a. An pawisa dawn zat tur chu Annexure II-ah tar lan a ni.
ii. Tehfung (criteria) tihhniam a ni a. School zirlai tla hniam zel an awm chuan an dinhmun tihhniam emaw zirlai an neih loh chuan Aided School an nihna emaw tihtawp thlenga hma lak theih a ni tawh ang.
iii. He rules hi hman tan a nih tawh dawn avangin Provisional Adhoc School a awm thei tawh dawn lo a. Special Category 2-ah dah vek niin Annexure III-ah tar lan a ni.
iv. Special Category 1 leh Special Category 2-a luh theih dan chu AnnexureIV-ah tar lan a ni.
v. Tuna Adhoc School ni lai mek Special Category 1-a awm turte leh Special Category 2-a awm turte hian kum 5 chhungin minimum enrollment an neih ngei ngei tur chu Rule 3(5)-ah tar lan a ni a (Annexure V). An phak thei lo a nih chuan an dinhmun hi ngaihtuah that a ni ang.
g. 'The Mizoram Education (Lumpsum Grant-in-Aid for General Maintenance of Private School) Rules, 2025' hmangin Adhoc School te (Provincialised tak loh te) leh Provisional Adhoc School ni tura lo tih tawhte chu Special Category 1 leh Special Category 2-ah dah an ni dawn a. Kum 2023 a tehfung (criteria) hautak deuh pawh kha tihhniam a ni tawh a. Tehfung a hniam rual hian school an tlak hniam chuan an dinhmun pawh tla hniam thei dinhmunah a siam tawh thung a. Zirtirtute pawh an tan nasat leh zual a ngai tawh dawn a ni. Pro-Adhoc-a lo puan tawhte kha a takin kalpui ta ila chuan zirtirtu tinin personal file nei tawhin, an file khawih tur ringawt pawhin mi 8 rawih belh an ngai dawn a ni.
h. Mi tam takin beiseina sang tak nena an lo hmuah tilettu nih hi a namai lo a. Kalna apianga zawhna tam tak leh chhuahchhaltu tawn tawn fo mai hi Chief Minister leh a changtu Minister tan hian rilru leh taksa tana phurrit lian tak a ni. Adhoc School a tam thei ang ber Provincialise leh Pro-Adhoc-a puan tawhte pawh kalpui chhunzawm kan duh hle a. A Minister ang phei chuan vawi 5 lai he upgradation hi Council of Ministers meeting-ah ka pu lut tawh a ni. Sorkar sumin a phak tawk leh tehna siam sa hmangin hma kan la chauh a ni a. Provincialised tak lohte hi kan ngaihsak lo bik tihna a ni hauh lo a. Tehna awm sa hmangin, Adhoc School-te tan, a huam zau thei ang berin hma kan la zawk a ni tih min hriatpui turin Adhoc School zirtirtute leh an chhungte ka ngen tak meuh a ni.
2. RUSA ASSISTANT PROFESSOR REGULARISATION
- Rashtryiya Uchchatar Shiksha Abhiyan (RUSA) Faculty Recruitment Support Scheme hnuaiah college zirtirtu indaih lohna tihziaawm nan kum 2017 khan RUSA PAB chuan permanent post 72 siam phalna a rawn pek chu ni 7.9.2018 khan Council of Ministers meeting chuan a lo pawm sak a. Ni 10.9.2018 leh 14.9.2018 khan chung post 72 siam leh hnawh khah (creation and filling up) phalna chu tihchhuah a ni leh a. Open advertisement hmangin MPSC-in RUSA hnuaia college zirtirtu tur mi 69 chu a la ta a ni. Hna laknaah hian sorkar hnathawk nghet lak dan tur ang thlapa advertisement tichhuah a ni.
- Ni 30.9.2019-a Council of Ministers meeting chuan RUSA Assistant Professor-te hlawh chu chu Rs.70,000/- per month-ah a dah ta a. An hlawh hi kum 2 chhung RUSA atanga pek an ni ang a, chumi hnuah chuan state sorkarin an hlawh chu a tum sak tawh tura tih a ni.
- Sorkar hmasain permanent post siamsak thlapa kum 2019-a MPSC kal tlanga a lak, kum 2 hnua sorkarin an service (liability) pawh lak huama a lo intiam tawh chu bawh zuiin RUSA hnuaia Assistant Professor-te dah ngeh phal chu ni 18.5.2026-a Council of Ministers meeting chuan a pawm ta a ni.
- Kum 2021 atang khan RUSA hnuaia Assistant Professor-te hlawh zawng zawng hi state sorkarin a pek tawh avangin CSS Employee an ni tawh lo a. State sorkar hnuaia hnathawk, an hlawh pawh state sorkar tum sak vek an ni tih hi mipuiten min loh hriatsak ka duh a. State sorkar rawih liau liau an nih tawh avangin anni hi CSS Employee Regularisation Scheme-in a huam ve lo a ni.
- Tuna hnaiah College Assistant Professor atan mi 31 lak thar an ni a. RUSA Assistant Professor mi 58 lai dah ngheh an ni leh dawn ta a. College lam hi indiah nghal viau tura ngaih theih a nih laiin tuna RUSA Asst Professor te leh Assistant Professor kan lak thar mi 31 zinga mi hi Contract leh Part-Time Assistant Professor atana kan chhawr lai mekte an nih avangin chuti thuta tha nghal kan ni lo a ni ti hi mipuiten min hriatsak nghal turin ka ngen a ni.
School Education Department leh Higher and Technical Department-a kan official-te an thawk hah hle mai a. Anni thawh hah zarah tun hun hi kan thleng thei a. An chungah lawmthu ka sawi tak meuh a.
Zirna min ngaih pawimawhsaktu Pu Lalduhoma, kan CM chungah School Education Department leh Higher & Technical Education Minister ka nih angin lawmthu ka sawi a. A kaihhruaina hnuaiah hian zirnain nasa takin hma a sawnin State University, Engineering College, faculty member lak tharte, School Upgradation leh cess hmanga zirna atana sum awm belhte hi tangkai taka kan hman chuan kan zirna dinhmun hian hma a sawn ngei kan beisei tlat a. Heng hmalaknate hi a taka kalpui a nih theih nan kan official-te leh zirtirtute pawhin kan theih tawp kan rawn chhuah zel ang.
Ka lawm e.
Attachment
- Loading attachment...
