ṬHIAN DUH TAKTE,

Vawiina lo pung khawmte leh Lunglei District mipui zawng zawngte, Republic Day vawi 77-na chibai ka buk che u a. Kum thar 2026 duhsakna sang ber ka hlan bawk a che u.

Vawiin, India ram mahnia ro inrel tura Danpui hman ṭan a nih ni, Republic Day vawi 77-na kan lawm mek lai hian dikna, zalenna, intluk tlanna leh inunauna min siamtu kan ram Danpui chunga kan rinna leh beiseina chu tihnghehin a awm a. He hun hian ram inrelbawlna chu dan leh hrai hmanga inenkawlna chauh ni lovin, khua leh tui zawng zawng huap zo, khua leh tuite zahawmna vawn nunna leh rawngbawlsakna a ni tih min hriat thartir a ni.

Mizoram hian hnam ziarang leh nunphung ṭha tak, khawtlang ngaih pawimawhna te, inzah tawnna leh neitu rilru put tlatna te kan nei a. Hei hi kan ram Danpui nen pawh a inhne rem hle a. Khawtlang rorelna bulṭhut aṭanga vantlang nun hona chenin, Lunglei District mipuite hian danglamna kara inpumkhatna leh mi tin huap zo hmasawnna kan kengkawh tha hle a ni.

Kum 2026 kan chuan kai mek laiin, khawvel pum leh kan ṭhenawm ram chhunga boruak inlum let vel hian ram veng himtu sipaite pawimawhna a tar lang chiang hle a. Kan ram himna tura Lunglei District chhunga ramri veng himtu sipai awmte, 92 Battalion Border Security Force, 152 Bn BSF leh 20 Assam Rifles te hi kan ngaihluin, kan chhuang hle a. Ramri veng him tura an thawh rimna te, ralthuam, ruihhlo leh dan phal loh thil tawlh ruk veng tura an chet lakna leh vantlang hmasawnna tura an hna thawh zawng zawngte hian Lunglei District chhungah remna, ralmuanna leh ram inpumkhatna boruak ṭha tak a siam a ni.

Dan leh thupek kenkawhna kawngah te, khawtlanga sualna leh pawi khawihna hrang hrang do kawngah leh District chhung ralmuanna kawngah te Lunglei District Police, 2nd Bn Mizoram Armed Police leh Excise & Narcotics Department te an thawk rimin, an thawh hlawk hle a. Raltlante lo dawnsawn leh chhawmdawl kawngah te, khawtlanga sualna hrang hrang do kawngah leh dan zawm kawngah te kohhran, tlawmngai pawl, khawtlang leh mipuite’n sawrkar kan thawhpui ṭhain, kan zavaia ṭan hona hi a chhuanawm tak zet a ni.

District Hmasawnna

Kum 2025–2026 hi Transformed Mizoram Vision 2047 leh Viksit Bharat 2047 hmathlir nen inhne rema sawrkar hma lakna leh thawh hona kawngah Lunglei District tan kum chhinchhiah tlak tak a ni a. Kawng hrang hranga hmasawnna leh hlawhtlinna te han tar lang i la.

Infrastructure & District Development

  • Lunglei High Powered Committee hnuaiah State Sawrkar aṭanga sum hmuh cheng vaibelchhe 700 hmangin hna hrang hrang thawh a ni a. District chhung Assembly bial tinah hmasawnna hna chi hrang hrang 72 (link road laih, tuiluankawr, kea kalna leh lungrem siam, sikul, office leh NGO in chei ṭhat hna, etc.) thawh tawh a ni a. Ṭhalaite leh infiamna tihhmasawn nan intihsiakna chi hrang hrang buatsaih nan suma ṭanpuina (sponsor) pek ṭhin a ni bawk.
  • AMRUT 2.0 hnuaiah cheng nuai 997.78 sengin Greater Lunglei Water Supply Scheme tihchangtlun hna thawh mek niin, he hna chhunga Tlawng lui tuikhuah siam mek pawh March 2026 hian zawh hman beisei a ni.
  • Lungleiin tui hnianghnar a hmuhna tura SASCI hnuaia cheng vaibelchhe 55.70 senga Greater Lunglei Water Supply Scheme tihchangtlun hna thawh mek pawh 45% zawh tawh a ni.
  • Public Works Department chuan Lunglei, Tlabung leh District chhung hmun hrang hrangah km 50 chuang blacktop leh concrete road an siam bakah, culvert leh kawng venna lungrem (protection wall) eng emaw zat an siam bawk.
  • PWD Building Project Division hnuaiah sawrkar quarters, hmeichhe hostel, nursing school building, district jail, fire station, bazar leh sumdawnna hmun tur eng emaw zat chak taka sak mek a ni.

Agriculture, Horticulture & Rural Livelihoods

  • Agriculture & Farmers Welfare Department chuan kawng hrang hranga kut hna thawktute hmasawnna tur ngaihtuahin, tui kawng siam, hmanraw sem leh kut hna thawktute zirtirna leh kaihhruaina te a kalpui bakah, an thar chhuah hralhna tur te a ngaihtuahpui ṭhin a. PM-KISAN chhawrtu kut hna thawktu 21,000 chuang an awm.
  • Mizoram Bana Kaih (Handholding) Scheme hnuaiah Lunglei DAMC kal tlangin kut hna thawktute thar chhuah sawhthing quintal 23,863 (cheng vaibelchhe 11.13 man hu) leisak an ni.
  • Horticulture Department chuan huan tui lakna leh tui pekna eng emaw zat siamsakin, thei leh thlai chi leh hmanraw chi hrang hrang an sem bakah, pangpar chingtute tan Florist Fair hlawhtling tak an huaihawt a; Banana Pseudostem Processing Unit project hmangin CM’s Innovative Challenge-ah pakhatna niin, balhla kawr sawngbawlna tur atan hian Mausenah hma lak ṭan mek a ni.
  • MGNREGS hnuaiah Lunglei District-ah job card 20,537 awmin, kum 2025–26 atan ni 91 inhlawhna siam tawh a ni a; cheng nuai 5,122.39 hmangin tui humhalhna, ram siam ṭhatna leh cheibawlna, sangha khawi, faina, inkal pawhna kawngpui siam leh hmasawnna hrang hrang atan hna chi hrang hrang thawh a ni.

Animal Husbandry, Fisheries & Land Resources

  • Animal Husbandry & Veterinary Department chuan ran 15,000 vel enkawl damin, hri danna (vaccine) 7,500 chuang an pe a; ASF tuartu chhungkaw hrang hrang hnenah zangnadawmna cheng nuai 47.52 an pe bawk.
  • Fisheries Department chuan PMMSY hnuaiah dil thar eng emaw zat laihsakin, sangha chi a man tlawmin an sem a, sangha hralh tur dah ṭhatna (cold-chain infrastructure) siamna atan ṭanpuina an pe bawk.
  • Land Resources, Soil & Water Conservation Department chuan ṭhelret (rubber), coffee, hmunphiah leh kuhva chingtute tan kawng hrang hrangin hma an la a. Feh kawng laihsakin, chhek in an saksak a; ram chhia siam ṭhatna leh eizawnna ngelnghet siam kawngah hma lakna hrang hrang an kalpui bawk.

Forests, Water Resources & Environment

  • Forest Department chuan thing ṭiak 48,000 chuang sem chhuakin, ramkang ven nan mei lam an sial a; State Level Fire Prevention Award 2025-ah lawmman pakhatna dawngin, ramngaw humhalh leh ven him hna an thawh rualin, ramngaw aṭanga sum hmuhte sawrkarah an chhung lut bawk.
  • Irrigation & Water Resources Department chuan PMKSY, CAD&WM, Har Khet Ko Pani leh PM-KUSUM kal tlangin ram hectare 500 chuang chawm thei tur leh chhungkaw 200 chuangin an chhawr tur tui kawng siam hna thawkin, solar pump an bunsak a. Cyclone Remal-in a tihhchiat Minor Irrigation Project 15 siam ṭhat hna an thawk bawk.

Health, Nutrition & Education

  • Civil Hospital Lunglei leh Lunglei District-a PHC zawng zawng (6) chu India ram damdawi in ṭha tehnaah tlingin, NQAS certification an hmu a. Malaria vei chu 2024-a 8.4% aṭangin 2025-ah 5.4%-ah tla hniamin, TB awm lohna khua (TB-free village) chu 26-ah a pung chho va; nau piang 1,000 zelah nausen thi (Neonatal Mortality Rate) 7.4 leh naute kum 5 hnuai lam thi (Under-5 Mortality Rate) 10.8 awmin, hei hi SDG target aiin a ṭha zawk bawk.
  • Nursing School, Lunglei chuan 100% pass result neiin, College of Nursing-a hlang kai tura ruahman mek a ni.
  • Women & Child Development hnuaiah Poshan Abhiyaan leh Mission Shakti kal tlangin hmeichhiate leh naupangte tana chaw ṭha pek kawngah te, hmeichhe himna leh hmasawnna kawngah te chak taka hma lak a ni.
  • Education Department hnuaiah zirna kawnga hmasawnna a awm theih nan vansang chanchin zirna hmun (Cosmic Classroom) siam, zirna bansan tawhte’n zirna an chhunzawm leh theih nana Learning Bridges Programme QR Code kal tlanga hma lak, Book Nest Initiative hnuaia lehkhabu hlui khawn khawm, English zirna leh vantlang nena ṭang hova hma lakna hrang hrang kalpui a ni.

Urban Development, Sanitation & Housing

  • Urban Development & Poverty Alleviation Department chuan SHG kal tlanga hmeichhiate thawh chhuah tipung tur te, khawpui ṭhalaite thiam thil zirtir kawngah te, khawlaia thil zuar ṭhinte chhawmdawl kawngah te, chenna in nei lote tana chenna hmun ruahman kawngah te, faina leh thianghlimna kawngah leh bawlhhlawh sawngbawlna hmun siam kawngah te nasa takin hma a la a.
  • Lunglei chu faina lama hma lak ṭhat avangin Swachh Survekshan 2024–25-ah “Promising Swachh Shehar of Mizoram” atan thlan a ni.
  • PMAY-G leh PMAY-U hnuaiah chenna in nei lote tana chenna in saksak niin, chhungkaw sang tam takin an chhawr tawh a ni.

Revenue, Governance & Administration

  • District Treasury kal tlangin sawrkar office hrang hrangte’n January 2025 aṭangin sawrkar sum bawmah cheng vaibelchhe 109.25 an chhung lut tawh.
  • State Tax, Transport, Power & Electricity, Land Revenue, Police, Forest leh AH & Vety Department, etc. chuan sawrkar tan sum ṭhahnem tak an thawk chhuak.
  • Treasury kal tlangin pensioner 4,300 chuangte pension felfai taka pek chhuah a ni.
  • Sawrkarin outreach programme hrang hrang buatsaihin, NGO, kohhran leh media te puihna leh ṭawiawmna nen sawrkar chu mipuite kawtkaiah hnuh hnaih niin, mipuite’n an chhawr ṭhin hle.

Flagship Innovation & National Recognition

  • Project BLOOM leh Healthy Lunglei Initiative hma laknate chu NITI Aayog-in India rama hma lakna ṭha bik a thlan chhuah, NITI Aayog Best Practices 2025 zingah a tel.

Project BLOOM hi nu leh naupang hriselna atana hma lakna niin, he’ngte hi kalpui a ni:

  • Nau nei tur damdawi ina phurhna lirthei SafeWombWheels ruahman
  • Nau neih hmaa innghahna in (Maternity Waiting Room) buatsaih
  • Nu leh naute hriselna vil zui
  • ASHA & AWW thawk ṭhate lawmman siam
  • Hri danna pek ṭhat

Healthy Lunglei Initiative hnuaiah hian natna inkai chhawn theih loh (non-communicable disease) laka himna tura nunphung uluk leh inentir hma pawimawhna inzirtir ṭhin niin, Mizorama a hmasa ber atan Lunglei leh Lungsenah te awlsam taka hriselna dinhmun endikna khawlpui Health ATM bun a ni.

  • Project LEAP hnuaiah vohbikte (Persons with Disabilities) tan hma lakna hrang hrang kalpui niin, UDID card 1,091 pek chhuah a nih bakah, Mizorama ni khata ṭanpuina hmanraw sem chhuah tam ber ni turin June ni 26, 2025 khan beneficiary 741 hnenah hriatna leh chet velna kawnga puitu hmanrua (assistive device) cheng nuai 51 man hu sem chhuah a ni a. He Project vang hian Lunglei chuan India President hnen aṭangin December 2025 khan National Award for Empowerment of PwDs 2025 a dawng.
  • I Kawtkaiah Sawrkar tih hnuaiah department 51 te khaw hrang hrangah kal chilha mipui dawr theiha inphovin, khaw 36 aṭangin mi 5,900 chuangin an chhawr ṭangkai a ni.

Tlipna

Kum 2025–26 chhunga Lunglei District hmasawnna leh hlawhtlinna hi department hrang hrang, pawl, kohhran leh mipuite thawh hona rah a ni a. A bulṭhut aṭanga awmze neia hma lakna hian a ṭha zawngin danglamna nasa tak a thlen thei tih nem nghettu a ni.

NGO, kohhran, media leh mipuite min thawhpuinaah thinlung takin lawm thu ka sawi a. Parade contingent-te, zirlaite leh vawiina mipui lo pung khawm zawng zawng chungah lawm thu ka sawi bawk e.

He Republic Day vawi 77-na kan lawm lai hian, Lunglei hrisel, changkang, hmasawn leh mi tin lenna din turin inhlan thar leh i la, kum 2047 atana Viksit Mizoram leh Viksit Bharat hmathlir a hlawhtlin theih nan theih tawp i chhuah zel ang u.

He ni ropui takah hian, India ram inpumkhatna leh ropuina vawng nung a, Lunglei District hmasawnna tur leh mipuite tana thawk zel turin i inhlan thar leh ṭheuh ang u.

KA LAWM E.

JAI HIND!