Vawiin ni ropui tak, India Republic Day vawi 77-naah hian Saitual District mipui zawng zawngte duhsakna chibai ka buk a che u.
India khua leh tui te zawng zawng te tana ni chhinchhiah tlak tak, January ni 26, 1950 atang khan India Danpui (Constitution) chu a taka hman tan a lo ni ta a, he Danpui kan hman aṭangin India ram chu mipui thlante rorelna (democracy) ram lian ber kan lo ni thei ta a ni. He Danpui hian India ram khua leh tui zawng zawng te tan dikna, zalenna, intluktlanna leh inunauna min pek bakah ei leh bar intodelhna leh mipa leh hmeichhe intluktlanna thlengin kawng min hawnsak a ni.
Chuvangin, vawiinah hian kan ram tana sulsutu hmasate, zalenna min thlen a, Danpui tha tak min siam sak tute hre rengin, zahna chibai i buk theuh ang u.
Vawiinah hian kum kalta chhunga Saitual District-a Sawrkar hmalakna thenkhat te han tarlang ila:-
Mizoram Police-in ṭum khata Heroin a man tam ber ni turin Saitual DEF chuan heroin kg 15, cheng vaibelchhe 4 leh nuaih 50 (₹4.5 crore) man hu an man a, dan leh thupek kengkawhtu kan District Police te inpekna a chhuanawm ka ti hle a ni. Saitual DEF chuan awareness campaigns/programme hi school, biak in leh community hall-ah te heng ‘Traffic rules’, ‘Career counselling’, ‘Cyber crimes/awareness’, ‘POCSO Act’, ‘Three new criminal Laws’ leh ‘Drug abuse’ tih thupui hmang tein vawi engemaw zat an nei tawh bawk a ni.
Kan ram thalaite ruihhloin min run mek zel a, Excise & Narcotics Department chuan zu leh ruihhlo thahnemngai takin a do thin a. Kum 2025 chhung khan kan district chhunga khua awm zawng zawng (khaw 41) te pawh duty-in an tlawh chhuah vek a, Saitual District chhungah Drug free village (ruihhlo zuar leh ti awm lohna hmun) sawmparuk (16) lai mai a awm hi a lawmawm hle a ni. Excise & Narcotics Department te hi MHIP leh Sub. Hqrs. YMA Saitual District te nena tanghovin Counselling Board an din a, dan bawhchhia mante hi counselling an neihpui thin bakah Camping Centre hrang hrangah te leh Sawrkar Programme ‘Hulhliap Short Stay’ Sihphirah te an dah thin a ni. Kum 2025 chhung hian Excise & Narcotics Station, Saitualah hian case 212 ziah luh a ni a, ruihhlo leh zu thahnem tak leh dan bawhchhia mi engemaw zat man a ni bawk.
School Education Department leh Samagra Shiksha Saitual District hnuaiah zirnain hma a sawn theihna turin theih tawpa hma lak a ni a, Mizoram aiawhin Govt. Saitual High School Pipe Band te chu India Eastern Zonal Level Band Competition 2025-2026 ah Girl Band Category leh Boy Band Category ah 3-na ve ve an ni. Hei bakah hian State Level Children Science Congress leh intihsiakna hrang hrangah Saitual District zirlai naupangte chu an thleng sang thin hle a, zirtirtute inpekna hi a fakawm ka tiin, District tihmingthatu naupangte chher chhuak zel tura theih tawp chhuah chhunzawm turin ka sawm duh che u a ni.
Health and Family Welfare department hnuaiah District Hospital, Saitual chuan Mizoram District Hospital fai leh thianghlim inelna Kayakalp 2024-25 ah pakhatna lawmman a dawng a, Eco-friendly facility-ah lawmman pahnihna a dawng bawk a ni. District Hospital Saituala thawktute ka lawmpuiin, an chhuanawm ka ti khawp mai. Phuaibuang, Phullen leh Suangpuilawn Primary health Centre ten National Quality Assurance Standard Certification an hmu a, India rama sawrkar damdawi in tha tehna hrang hrangah an tling a ni. Mimbung Primary Health Centre pawhin State certification hmuin, National hmachhawn mai turin an inbuatsaih mek a ni. Saitual District pawhin damdawi in ngeia nau neih inzirtirna kawngah pawh hma kan sawn zel a, tun dinhmunah hian 99.43% in damdawi in ngeiah nau an nei tawh a, 100% ni ngei turin tan lak mek zel a ni.
Ei leh bara mipui an intodelh theih nan Horticulture Department hnuaiah thlai chi thahnem tak sem a ni a, thlai leh thei chi hrang hrang- tomato, zikhlum, dawnfawh, dragon fruit leh Mizo hmarcha te chu khaw hrang hrangah chin a ni bawk. Thlai chingtute tana tui dah khawlna tur Pre- Fabricated Geo-lined Water Tank (unit 75) leh tui pekna tur Drip & Sprinkler Irrigation System System (Unit 56) te chu khaw hrang hrangah siam a ni a. Heng bakah hian Pack House, Greenhouse leh Warehouse cum Collection Centre te chu khaw hrang hrangah din a ni bawk.
Kut hnathawktute hmasawnna atana hna thawk thin Agriculture Department hnuaiah mi sawm (10) chuan Mizoram Bana Kaih (Handholding) scheme hnuaiah CM Special package atang tanpuina an dawng a, mi pathum te chu sawrkar thawhpui progress partner atan thlan an ni bawk. Kuthnathawktute tan sawrkar scheme atangin khaw hrang hrangah Integrated Farming System (IFS), Culvert (1 Unit), Community Water Harvesting Structure (WHS), Nusery pahnih leh water tank sawm panga(15) te sak a ni. Kuthnathawktute tan knapsack sprayers 164 leh High Yielding Variety (HYV) seed 40 sem a ni bawk.
District Rural Development Office (DRDO) hnuaiah Job Card holder 12,430 te tan January 2026 thleng khan inhlawhna ni 87 chhung siam sak an ni. PMAY-G hnuaiah beneficiaries 192 te chu insak tanpuina pek an ni a, PMKSY WDC 2.0 hnuaiah balhla, limbu leh hmarcha te chin niin, a enkawlna tur terrace leh tui dahkhawlna te siam a ni bawk.
District Sericulture Office, Saitual hnuaiah hamthatna dawngtu Muga and Eri farmer 170 an awm a. Kum 2024-2025 chhung khan Saitual District-ah Eri cocoons kg 243 leh Muga commercial Cocoons a 30,82 9 leh a chi 5644 thar chhuah a ni.
Nikum March ni 21 khan Saitual District-ah a vawi khatna atan District Fisheries Department hmalaknain Sangha Kutpui (Fish Festival) Tamdil-ah neih a ni a, he sangha kutpui hi mipuiin an hlutin, chhimtu pawh an thahnem hle a, a hlawhtling hle a ni. Kum 2025 chhungin PMMSY Scheme hnuaiah dil laih tanpuina chu mi 305 hnenah pek chhuah a ni a, khuarel chhiatna avanga dil chhia mi 71 hnenah tanpuina pek a ni bawk. CM Special package hnuaiah progress partner mi 16 hnenah pawisa sem chhuah tawh a ni.
DCSO, Saitual District hnuaia Supply Godown tinah Digital Weighing Scale dah vek a ni a. Fair Price Shop tinah Digital Weighing Scale thar leh Iris Scanner hmantir vek an ni bawk. Vawiin thlengin Ration buhfai a hun takah sem theih zel a ni a, LPG Home Delivery pawh harsatna awm lova kalpui zel a ni.
Inkalpawhna kawngtha nei tura hmalatu PWD, Saitual Division chuan kum kalta chhung khan formation cutting (1km), Black top (Flexible Pavement) (5.639 km), Culverts (CD Works) (4 no.s) leh Protection works (370 km) te an khawih a ni.
Tui thianghlim leh hnianghnar mitinin kan neih theih nana hma latu PHED Saitual District chuan nasa takin hma a la a, Jal Jeevan Mission hnuaiah in 9433-ten anmahni in ngeiah tui herh haw thei tawhin, khaw 8-ah Solar Pumping hmang a tui pump chhuah a ni a, khaw tin Har Ghal Jal an ni tawh a ni. Saitual District a thingtlang khaw 36-ah Open Defecation Free Plus (ODF+) Model Village vek tawh niin, heng khaw tinah hian 15th Finance Commission nen a Convergence-in Community Soak Pit, Composed Pit, IHHL leh Community Sanitary Complex te sak a ni.
Saitual District Transport Office (DTO) chu nikum October thla khan Transport Minister-in a hawng a, tun thlengin hna tha tak thawkin motor 77 an register tawh a, driving license hi 542 pek chhuah tawh niin, fine engemaw zat a lut tawh bawk a ni.
AH & Vety Department chuan ran vulhtute tan hmasawnna leh hamthatna tam tak a chhawp chhuah sak a. Kum 2025 chhung hian ran damlo engemaw zat enkawl niin, ran hri danna (Vaccine) hmangin rante chiu thin an ni bawk. Ran enkawltute training neihpui niin, khaw hrang hrangah a thlawna ran inentirna “Animal Health Camp” neih a ni. African Swine Fever laka inven nan ran enkawltute hnenah awareness campaign tha tak neih a ni bawk.
Deputy Commissioner of State Tax, Saitual Zone chuan nikum April thla atanga tun thlengin GST cheng ₹ 6,02,09,421/- an khawn a, Profession Tax cheng ₹ 39,66,457/- hmuin, VAT cheng ₹ 70,12,568/-an khawn khawm bawk a ni. Chhiah zawng zawng tling khawm hi cheng ₹ 7,11,88,446 (Vaibelchhe pasarih nuaih sawmpakhat leh sing riat sang riat zali sawmli paruk) a ni.
UD&PA department hmalaknain AMRUT 2.0 scheme hnuaiah Saitual Town chhungah Water Body Rejuvenation Project 6 (Paruk) hnathawh tur a chhuak a, thawh zawh vek tawh niin, State Priority Project 2024-25 hnuaiah hian Saitual, Ngopa leh Phullenah te hna hrang hrang (PCC Flooring, Retaining Wall, Steps, etc.) 16 (Sawmparuk) thawh tur chhuak te chu thawh zawh vek a ni. Saitual Town hi pawn/khawlaia inthiar awm lohna Open Defecation Free-ah puan lo ni tawhin, Open Defecation Free Plus (ODF+) certify hial a ni tawh bawk.
Mission Shakti hi hmeichhiate himna, humhimna leh chawikanna atana Central Sawrkar in scheme a kalpui niin Women & Child Development in a enkawl a ni a. Saitual District chhungah Mission Shakti hnuaia Office hrang hrang a awm a, chungte chu District Hub for Empowerment of Women (DHEW), One Stop Centre (OSC) leh Sakhi Niwas te an ni.
District Hub for Empowerment of Women (DHEW) hi sawrkar kaihhruai hmalakna a ni a, India ram pum, state leh district level-a hmeichhiate chawikanna lama hma la tute an ni. DHEW Saitual hi PMMVY Enrolment Drive August 2025-a neihah khan India rama District zawng zawngah 5-na an ni pha a ni.
One Stop Centre (OSC) hi hmeichhia, harsatna tawkte tanpuina leh humhimna petu an ni a. One Stop Centre, Saitual hi Mission Shakti Mizoram Annual Review Meet, April 2025-a neihah khan Mizorama One Stop Centre awm zawng zawng 12 zinga Best Performance Award hlan an ni bawk. Kum 2025 January atanga December thlengin OSC-ah hian case 99 ziah luh a ni a tawh.
Sakhi Niwas (Women Working Hostel) hi Mizoram-ah District 11- ah District 5 chauh nei zingah chuan kan tel a ni. Saitual District hnuaiah hian Anganwadi Centre 130 awmin, heng zinga Anganwadi Centre 120 te hi Saksham Anganwadi a upgrade vek an ni. Anganwadi Centre building, choka leh zun in te a tul ang ang thawm that a ni tawh bawk a ni.
Information & Public Relations Department chuan Saitual District-ah nikum chhung khan Press Release engemaw zat an tichhuak tawh a, Saitual District chhunga sawrkar hmalakna leh hmachhawp puanzar kawngah hna tangkai tak an thawk mek a ni.
Deputy Commissioner office chuan District hmasawnna atana department hrang hrang hna thawhte khai khawmin, mipui mamawh hrang hrang ngaihtuah leh pek chhuah hna a thawk thin a. Hmasawnna hna kalpui nana ram lak chungchang te, zin mite leh ram dang atanga lo kal tan ILP pek chhuah te, dan anga silai leh a mu leh puak thei thil kawl leh hman phalna pek chhuah te, khua leh tuite tana certificate pawimawh pek chhuah te buaipuiin, chhiat rupna leh rikrum thil a thlen changin a tul angin hma a la vat thin a. District hmasawn nan DC Office chu Department, pawl, kohhran leh khawtlang hruaitute nen thawhhona tha kan nei thin chu lawmawm ka ti a, kawng hrang hrangah thawhhona tha tak kan neih zel theih ka beisei.
Awle, vawiin Republic Day hlawhtling taka hman a nih theih nana tha leh zung senga mawhphurhna hrang hrang hlen tute, Department hotute, tlawmngai pawl hrang hrang te, kohhran hruaitute, zirlaite leh media lama ka thawhpuite chungah min tawiawmna leh thawhpuinaah lawm thu ka sawi a, he ni ropui tak hmang tura lo kalkhawm zawng zawng te chungah lawmthu ka sawi bawk a ni.
A tawp berah chuan kan ram Danpui huam zauzia leh hausakzia hriaa ngai hlu lehzual turin khua leh tui zawng zawngte ka sawm a. Kan Danpuiin min hrilh angin India ram ropui taka hnam hrang hrang te inpumkhatna leh inunauna kan vawn nun zel a pawimawh tih i hre thar leh theuh ang u.
