697/2026-2027 

Dated Aizawl, the 25th May, 2026 : Vawiin khan Mizoram tlawha lo zin mek Union Minister of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying Pu Rajiv Ranjan Singh alias Lalan Singh kaihhruaiin hmarchhak state pariat(8) - Arunachal Pradesh, Assam, Manipur, Meghalaya, Mizoram, Nagaland, Sikkim leh Tripura-te chuan High Court Hall, MINECO-ah hmarchhak state-te hmalakna leh sawrkar laipui hnuaia scheme hrang hrang hman tangkai dante thlir hona (Regional Review Meeting) an nei a. He hunah hian Minister of State for Fisheries, Animal Husbandry and Dairying(FAH&D)Pu George Kurian, hmarchhak state tin atangin Fisheries, Animal Husbandry and Dairying changtu Minister-te, National Dairy Development Board(NDDB) Chairman Pu Meenesh Shah, National Fisheries Development Board(NFDB) hotute bakah Central leh State official pawimawh dangte an tel bawk a ni.

Mizoram sawrkar hnenah vawiin hun an lo buatsaih leh an lo dawnsawn avangin lawmthu sawiin, Minister Pu Rajiv Ranjan Singh chuan sawrkar laipui chuan hmarchhak state-te mawina leh nihphung hrang hrangte phochhuah a duh thu sawiin Mizoram mawina inthup mawi tak mai a hmu chhuak chu nuam a tih thu a sawi bawk. Minister chuan PM Modi-a’n hmarchhak bial hmasawnna tura vision a neih chu tarlangin, Central Sawrkar chuan chu vision puitlin a nih theih nan a theih apiang tih a duh thu a sawi a. Sangha khawi, Ran vulh leh Bawnghnute thar lama hmasawnna hian hmarchhak bialah economic development tha tak a thlen theih thu sawiin, Minister chuan he sector hian mimal hmasawnna chauh ni lovin, bial pum hmasawnna a thlen dawn a ni, a ti.

Sangha khawi bik chungchangah thu sawiin, Minister chuan PM Modi-a kaihhruaina hnuaiah Blue Revolution, Fisheries and Aquaculture Infrastructure Development Fund (FIDF), PM-Matsya Sampada Yojana(PM-MSY) leh hmalakna dang tam tak a awm thu a tarlang a. Heng hmalaknate avangin hmarchhak biala sangha thar chhuah chu kum 2014-a tonne nuai 3.78 thin kha kum 2025-ah chuan tonne nuai 7.05-ah a kaichhoh thu a sawi a ni. Hemi bakah hian, Minister chuan kum 12 (2014-2025) kal ta chhung khan sawrkar laipui chuan cheng vaibelchhe 2,228 zet hmarchhak state-te a lo pek tawh thu a sawi a. Chu chu hetiang hian then a ni:

Assam - cheng vaibelchhe 614.11

Arunachal Pradesh - cheng vaibelchhe 246.03

Manipur - cheng vaibelchhe 236.41

Meghalaya - cheng vaibelchhe 240.32

Mizoram - cheng vaibelchhe 246.79

Nagaland - cheng vaibelchhe 209.49

Sikkim - cheng vaibelchhe 109.41

Tripura - cheng vaibelchhe 322.23

Minister chuan India rama Integrated Aquapark hmasa ber Ziro, Arunachal Pradesh-a hawnnaa a tel thei chu lawmawm a tih thu sawiin, Integrated Aquapark dang 11 din tura ruahman zinga 4 chu hmarchhak biala din a nih dawn thu a sawi a. Minister chuan Mizoram pawh hetiang hmun din nan hian Detailed Project Report leh a hmun tur (land site) rawn siam turin a sawm bawk a ni. Pu Rajiv-a chuan sawrkar laipuiin Mizoram sawrkarin Fish Marketing Center cheng vaibelchhe 50 senga din tura ngenna a lo thehluh chu an pawm thu a puang bawk a. Hemi bakah hian, Pu Rajiv-a chuan Sangha mawi khawi (Ornamental fisheries), Tui vawta sangha khawi (Coldwater fisheries) leh Tui tlinga sangha khawi (Inland fisheries) a hmalakna nasa tak kalpui theih a beisei thu a tarlang a. Sawrkar laipuiin hmarchhak bialah notified cluster 8 siamin cluster-based fish farming chawisan a duh thu te, Assam-a National Fisheries Development Board(NFDB) awmsa tihchangtlun leh he biala sangha khawitu zawng zawngte digital-a thlunzawm (digital onboarding) a duh thu te a sawi a ni. Minister chuan Hmarchhak biala Mission Amrit Sarovar atan cheng vaibelchhe 200-300 dah an inhuam thu a sawi a, fur zawh hnuah NDDB, NFDB leh Central hotu dangte chu hmarchhak state hrang hrang tlawh chhuak a, an mamawh leh theihnate hmuhpui turin a nawr dawn tih a tiam bawk a ni.

Ran vulh chungchangah Minister chuan hmarchhak state-te chuan Bawnghnute thar chhuahah zaa 37, Artui thar chhuahah zaa 40 leh Sa thar chhuahah zaa 15 in hmasawnna a awm thu a sawi a; amaherawhchu, Minister chuan hmarchhak state-te chu hmasawnna nasa zawk hmu zel turin tan la turin a fuih a ni. Minister chuan hmarchhaka khaw tinah Cooperative society-te chawisan a ngaihpawimawh thu leh Artificial Insemination (Ran kah rai), Infrastructure Development (Hmanrua leh hmunhma tihchangtlun), Technology din leh mihring thiamna (human capacity building) tihsan a ngaih thu a sawi bawk a. Rante zinga hri leng thin chungchang sawiin, Minister chuan sawrkar laipui chuan heng natna laka invenna vaccine-te siam chhuak turin theihtawp a chhuah reng thu a sawi a. Hemi bakah hian Guwahati-ah NDDB Regional Office din tum a nih thu a sawi bawk a ni.

Union Minister chuan Sangha khawi, Ran vulh leh Bawnghnute thar chhuah kawngah hmarchhak state-te hi mahni khamkhawp thar (self-sufficient) thei tura ruahmanna neih a nih thu sawiin, State minister-te leh official dangte chu sawrkar laipui nen thawk ho a, Schemes hrang hrang kalpui dan endik a, tihdan tha ber berte hmang a hmalakna hrang hrangte a hun taka tihpuitlin a nih theih nan hma la turin a sawm.

Minister of State Pu George Kurian pawhin thu sawiin, Fisheries, Animal Husbandry and Dairying Ministry chu hmarchhak mipuiten an eikhawp an hmuh theihna (Livelihood) atan te, Hmeichhiate dawmkanna (Women Empowerment) atan te leh Entrepreneurship atan tea thawktu a ni, a ti a. Hmarchhak state-te chu intodelh tura fuihin an state tharchhuahte chawilar lehzual turin a sawm a ni.

Department of Animal Husbandry & Dairying Secretary Pu Naresh Pal Gangwar pawhin thu sawiin, hmarchhak state-te intodelhna tura tanpui chu sawrkar laipui chuan a inhuam em em thu a sawi a. State tin te chu thahnemngai taka thawk tur leh sawrkar scheme hrang hrangte hlawhtlinna chu anmahniah a innghah thuizia hre turin a chah bawk.

Department of Fisheries Secretary Dr. Abhilaksh Likhi pawhin hmarchhak state-te chu thil thawnchhuahna hmunpui (export hubs) ni thei tura thuamchak zel tum a nih thu a sawi a. An mamawh apiangte inthlahrung lo a sawrkar laipui hnena thlen turin a sawm bawk a ni.

He hunah hian Hmarchhak state tin atangin Fisheries, Animal Husbandry and Dairying changtu Minister-ten an state theuha an dinhmun te, an mutanna te leh an hmachhawp te an sawi bawk a. Hmarchhak bial anga harsatna an tawhte an sawi bawk. Thalaite thuamchak (Youth Training) te, Cold chain storage neih te, Khawl thluaknei hman tangkai lehzual (Digital Deployment) te, Rotling thil siam (Infrastructure Development) te, a hun taka pawisa pekchhuah (Timely Fund Release) te chu pawimawh an tih thu an sawi a ni.

Vawiin hunah hian GAD Mizoram Principal Secretary leh Chief Secretary(i/c) ni bawk Pu Sudhir Kumar chuan kalkhawmte a lo lawm a. Fisheries Joint Secretary Pu Sagar Mehra chuan 'NER Vision 2030' tarlangin Dept. of Fisheries hnuaia Scheme-te leh Program hrang hrangte PowerPoint Presentation hmangin a sawifiah a. NDDB Chairman Pu Meenesh Shah-an North East Region-a Dairy Development lama hmachhawp awm te kalkhawmte a hrilhfiah a. Dept. of Animal Husbandry and Dairying Additional Secretary Pi Varsha Joshi-in Animal Husbandry huam chhunga hmalakna awm mek te leh hmachhawp awm te a sawi bawk a ni.

Vawiin hunah hian Multipurpose Dairy Cooperative Societies(MDCS) huam chin zauh tura baseline village level survey te, African Swine Fever chungchang film te, Vawk vulh dan inzirtirna lehkhabu te leh hmarchhak state-te tana scheme leh project hrang hrangte Union Minister chuan a tlangzarh a. NFDB Chief Executive Pu Bijay Kumar Behera chuan lawmthu sawiin he hun hi a khar a ni.

Attachment

  • Loading attachment...