4937/2025-2026  

Dated Aizawl, the 20th March,2026 : Vawiin chawhma khan Mizoram State Legal Services Authority (MSLSA) leh Mizoram Police tangkawp huaihawtin Gauhati High Court Aizawl Bench Conference Hall-ah ni khat awh Cyber Crime chungchanga inzirtirna ‘Training on Cyber Crime’ neih a ni a. Training hawnna inkhawmah hian Justice Pu Michael Zothankhuma, Judge, Gauhati High Court (GHC), Administration Department Judge-in-charge (JAD), GHC leh Executive Chairman, Assam State Legal Services Authority ni bawk, Justice Pu Nelson Sailo, Judge, GHC leh Executive Chairman, MSLSA ni bawk, Justice Pu Sanjeev Kumar Sharma, Judge, GHC, Pu Sharad Agarwal, Director General of Police, Govt of Mizoram leh Pi Helen Dawngliani, District & Sessions Judge, Chairman, DLSA, Aizawl Judicial District ni bawkte an tel a ni.

Justice Pu Michael Zothankhuma chuan amah ngei pawhin cyber crime a lo tawn tawh thu sawiin, cyber crime chungchang zirtirna tha tak buatsaih a ni chu lawmawm a tih thu a sawi a. Tunlai khawvelah technology hi a inthlak danglam chak hle a, dan leh hrai siam chhung erawh a rei thin avangin, sualna leh inbumna thar chi hrang hrang lo piang leh a venna tur leh hremna tur dan inkarah kar awl a awm thin thu a sawi a. He kar awl hnawhkhat tur leh cyber crime chak taka do tur chuan dan kengkawhtute, police leh judiciary-te an tan ho a ngai, a ti a. Justice Michaela chuan Judiciary-in cybercrime lam chhuina leh hremna tura digital evidence leh kawng dang hrang hranga hma an lo lak tawhte kalkhawmte hnenah hriattirin, cyber crime laka invenhimna hmasa ber leh pawimawh ber chu mipui zirtirna (Public awareness) a nih thu a sawi a. Kalkhawmte chu training hlawkthlak tak nei turin duhsakna a hlan nghal a ni.

Justice Pu Nelson Sailo pawhin kalkhawmte hnenah thu sawiin, kum 2017 khan Supreme Court chuan ‘Right to Privacy’ chu India ram Danpui hnuaia Article 21 hnuaiah Fundamental Rights zinga pawm a lo nih tak thu leh he thutlukna zulzuiin Parliament pawhin kum 2023 khan mitinte anmahni data venhimna chanvo (right) humhalh saktu, Digital Personal and Data Protection Act (DPDP Act) 2023 chu a pass tawh thu a sawi a. Justice Nelson Sailo chuan India ramah cyber crime a pung chho nasa tih sawiin, kum 2023 khan case 86,000 chuang file a ni a, Mizoramah pawh kum 2022-2026 chhungin cyber crime case 361 a awm a, kumin bikah March thla thleng khan case 5 file a nih tawh thu a tarlang bawk a. Heng case zingah hian financial fraud, social media impersonation leh sexual harrasment case-te a tam zual a. Cyber crime laka inveng turin mipuite chu antivirus software hman te, file hriatloh hawn emaw download mai loh te leh police station-ah a rang thei ang bera report vat a tul thu a sawi.

Thusawitu dang DGP Pu Sharad Agarwal chuan cyber crime nasa taka a pun avangin dan kengkawhtute tan a lu hai thlak thu a sawi a. Tunlai thiamna Artificial Intelligence (AI) hmangin thlalak (phishing) leh video lem (deepfake) a darh nasa a, AI chu password pawimawh ruk chhuah nante leh virus thehdarh nan hman thin a nih thu a sawi a. Cyber crime laka inven nan Mizoram Police chuan Technical Support Cell a din tawh thu leh data him leh him loh endik nan digital forensic tool-te pawh an hman tangkai tawh thu a sawi.

Pi Helen Dawngliani pawhin thusawiin, cyber crime chi hrang hrang a tarlang a. Tunlai thiamna (technology) avang hian kawng hrang hrangah hma kan sawnin, thil tih awlsam phah mahse sual pawh a tih pun thu a sawi a. Dan hnuaia him taka mipuite kan awm tlan theih nan police leh judiciary-te an tan ho a pawimawh lehzual thu a sawi.

Training hawnna inkhawm zawhah hian technical session tan niin, Dr. Harold D’Costa, Cyber Security Corporation and International Trainer – Digital Forensics & Cyber Law President chuan training a kaihruai a, Pu Zonunsanga, SP, Cyber Crime leh Pi JH Lalparmawii, JMFC cum Civil Judge (Jr. Div), District Court, Aizawl te pawhin cybercrime chungchang zirtirna an pe a. Pi Meghna Yadav, IGP (Training) chuan technical session kharna hun a hmang a. Home, Excise & Narcotics, Finance leh sawrkar department hrang hranga thawkte mi thahnem takin he training hi an chhim a ni.

Attachment

  • Loading attachment...