Ṭhian duhtakte u,
Vawiin kan ram zalenna ni champhaphakah hian, Mizoram mipuite duhsakna chibai ka buk a che u.

Kan ram mipui, a te ber aṭanga a lian ber thlenga kan thawhhona avangin, hmasawnna hmel kan hmu mek zel a. Kan thlen chinah hian duh tawk mai lovin; dikna, intluktlanna, langtlang sawrkar, mipui sawrkar kan neih zel theih nan, kan thinlung leh ngaihtuahna siam thar leh ila, kan ram leh hnam dinchhuah nan kan zavaiin i inhlanthar ang u.

Sawrkar inrelbawlna ṭha zawk siam tur leh ram intodelh, changkang zawk leh mi tinte khawsak phung chawikang turin ṭan kan la a. Mizoram dung leh vangah hmasawnna inkhairual, chhuan lo la awm zel tur te tan pawha chhenfakawm, ei leh bara intodelhna kawng kan zawh theih nan kalphung thar mipui sawrkar tih chu kan thupui a ni.

1. The Mizoram Bana Kaih (Handholding) Scheme chu Mizoram economy siamṭhatna tura kan hmalakna pawimawh ber a ni a. Department hrang hrangte ṭang hoin, sum leh paia ṭanpuina mai piah lamah, mipuite thiamna tihpun kawngah hma kan la a; eizawnna ṭha zawk kawhhmuhin, mi mal, chhungkua leh ram hmasawn nan hma kan la mek zel a ni.

2. Kan ṭhalaiten eizawnna kawng thar dap a, sumdawnna hlawk zawk an neih theih nan Mizoram Bana Kaih Venture Capital Fund kan siam a; hei hian cheng vaibelchhe 20 corpus fund a keng tel a. Ṭhalai, mahni kea din tum ten bul an ṭan theihna tura puitu tur, kan State Sawrkarin venture capital a siam vawikhatna leh hmasa ber a ni. Mizoram Grand Challenge kan siam a, Industrial and Investment Policy, 2025 kan nei thar a; investor lian tak takte koh luh nan Investment Promotion Agency kan din bawk a ni. Hengte bakah PM DeVINE leh NESIDS kaltlanga kan hmalaknate hian Mizoram mipuite tan eizawnna a siam belh ang a, kan state economy ṭhan zelna turah nasa takin kawngro a su dawn a ni.

3. Mipui sum awmze neia hman leh inrelbawlna ṭha zawk siam hi kan ngai pawimawh a. Mizoram Universal Health Care Scheme (MUHCS) atan Asian Development Bank te nen cheng vaibelchhe 1000 zet loan agreement kan ziak fel tawh a, za zela sawmkua hi sawrkar laipuiin min tumsak dawn a ni.

4. Mizorama kalpui theih chi Centrally Sponsored Scheme (CSS) zawng zawng chu SNA SPARSH ah kan dahlut vek tawh a. Hun tiam chhunga ṭha taka kan kalpui avangin sawrkar laipui chuan hmalak ṭhat lawmman (incentive) cheng vaibelchhe 350 min pe a ni.

5. Chhiah lak dan siamṭhatna pawhin rah ṭha tak a chhuah mek a. Kum 2025–2026 chhunga kan chhiah tlingkhawm chu cheng vaibelchhe 1,278.55 zet a tling a, 3.35% atangin 11.20%-ah a pung chho a ni. GST 2.0 kan hman mek pawhin chhiah lakkhawm dan felfai leh zau zawk min siam sak a, hei hian kan ram tana hmasawnna hna kan thawh zelna turah min ṭanpui a ni.

6. Sawrkar inrelbawlna fel fai, ṭha zawk leh tunlai khawvel thiamna hmanga tihchangtlun kawngah ṭan kan la a. Secretariat tiamin sawrkar office 45 zetin e-office an hmang tawh a. Hei hian hna a tihchak bakah langtlang sawrkar siamna kawngah min pui a ni.

7. Sawrkar ṭha nei tura mipuite pawimawhzia hriain kan ram mipuiten sawrkar inrelbawlnaah lungawilohna emaw, rawtna emaw an thlen theihna tur kan siam a. CPGRAMS kaltlanga case lo lut 90% chinfel niin, Mipui Aw kaltlanga lut 91% chinfel a ni. Kan sawrkar hnathawktena ram rawngbawl hna, ṭha zawka an thawh theih nan, an thiamna tipung tur leh an inzirzelna atan iGOT Karmayogi ah hian sawrkar hnathawk tam zawk an inziaklut tawh bawk.

8. Kan sawrkar chuan Revenue inrelbawlna changtlung leh ṭha neih chhoh zel tumin ṭan kan la a; tunlai thiamna hmangin kan thuamchak a. Office dawr kher ngai loa mipuiin kan mamawh kan thlen theihna tur e-ram portal kan siam a, Digital India Land Records Modernization Programme (DILRMP)-ah land record tam tak kan chhinchhiah fel tawh a ni.

9. Hmarchhak state te zingah SMAVITA property card semchhuak hmasa ber kan ni hi kan chhuang hle a. Urban land record siamṭhat nan Aizawlah NAKSHA pilot project kan kalpui ṭan tawh a. Department a surveyor indaihlohna phuhru turin ram survey thei tur private firm kan ruai bawk a. Ram chhiah awlsam taka pek theihna tur Online Land Tax Payment System Version 2.0 kan nei leh tawh a; hei bakah hian mipuiten awlsam leh him zawka stamp duty kan pek theihna tur e-Stamping kan siam bawk a ni.

10. Ṭhiante u, kan ram mipui nitin khawsak khawih thil lam han sawi ve leh thung ila. Lo leh huan neih hi kan mipui tam zawk, a bik takin thingtlang khuaa chengte eizawnna bulpui a la nih reng avangin kan sawrkar chuan loneitute khawsak chawikan hi a ngai pawimawh em em a. National Mission on Edible Oils kaltlangin Mizoram District pasarihah oil palm chin beihpui kan thlak a, ram hectare 1607 a zauah hma kan la a; loneitute hian oil palm rah metric ton 7225 an hralh aṭangin cheng vaibelchhe 10.53 an lei a ni.

11. NABARD RIDF leh SASCI project hmangin loneitute tan hmasawnna ruhrel kan din a, cheng vaibelchhe 61 sengin link road leh PCC pavement kan siamsak a. Farmer ten an mamawh leiṭha (fertilizer) a hun taka an neih theihna tur leh fertilizer tawlhruk nuai bo nan khauh takin hma kan la bawk.

12. Bana Kaih hnuaiah sawhthing lei leh hralh kan kalpui chhunzawm zel a. Kum 2025 chhungin support price cheng vaibelchhe 140 dawn kan pe a, kumin 2026-ah hian cheng vaibelchhe 22 vel kan pe leh tawh a. Sawhthing sawngbawl kawngah pawh hma kan sawn a, Sairang Horticulture Centre aṭangin Mizo sawhthing kan hralhchhuak thei tawh te hi hmasawnna chhinchhiahtlak tak a ni. DoNER Ministry chuan Champhai district-a sawhthing processing unit din nân cheng vaibelchhe 30.13 min pê a. Hei hi sawhthing sawngbawlna leh a hlutna tipung tur leh kuthnathawkute sum lak luh tipung turin a ṭangkai dawn hle a ni.

13. MIDH hnuaiah Off-season tomato leh zikhlum chin kawngah nasa takin hma kan la a. Kum 2025-ah off-season tomato metric ton 2,770.5 leh zikhlum metric ton 3,712.64 tharchhuah a ni a, kuthnathawktuten cheng vaibelchhe 40 vel zet an lei a ni. National Bamboo Mission hnuaiah mau hmangin furniture siam leh meihawl siamna chu Chhuanthar, Baktawng leh Mamitah te hman mek a ni tawh bawk.

14. Kan sawrkar chuan National Livestock Mission hnuaiah Animal Insurance Scheme kan kalpui a. Tun dinhmunah ranvulh 3290 vel insurance tihfel tawh a ni a, insurance claim 60 chinfel tawh a ni bawk. Ranchaw kham khawp hmuh loh avanga bawngvulhtute harsatna hriain kan sawrkar chuan hma nasa takin a la a. Fodder chinna kan tipung a. Tlawm zawka farmer ten ranchaw an lei theihna turin MODAFER Animal Feed Plant, Ramrikawn pawh kan thuamchak a ni.

15. Bawnghnute tam zawk, bawng vulhtute tana hlawk zawk leh market zau zawk kan neih theihna turin kan sawrkar chuan Mizoram Milk Producers’ Cooperative Union Ltd. leh National Dairy Development Board te nen thawhhona thuthlung kan ziak fel ta hi hmasawnna chhinchhiahtlak tak a ni bawk.

16. Kan sawrkar chuan sangha khawia eizawngte hmasawnna a ngai pawimawh a. Mizoram Fisheries (Amendment) Rules, 2026 dan thar hmangin Mizoram luia nungchate humhalhna leh mipuiin an ṭangkaipui lehzual theih nan hma kan la a. YMA te nena kan thawhhona tharthawhin tun dinhmunah Branch YMA 93 te nen kan thawkho a ni.

17. “Towards a blue economy” tih thupui hmangin Mizoram pum huap Fish Farmers’ Meet kan huaihawt a. Mi thiamte ruaiin, sanghaa kan intodelh theihna tur leh fish farmer te hlawkna tur ngaihtuahhona hun atan he intawhkhawmna hun hi kan hmang a ni. PMMSY kaltlangin Aizawla Sangha Zawrhna hmunpui changkang tak siamna tur cheng vaibelchhe 50 chu sawrkar laipuiin min pawmpui bawk.

18. Bana Kaih hnuaiah vek hian Mizoram KVI Board nen ṭangkawpin muga silk lamah hma kan la a, cheng nuai 491.65 senna tur project chu Keifang leh Mualpheng khuaah te bul kan ṭan tawh a. Silk Samagra-II hnuaiah cheng nuai 1543 chuang kan dawng a, District 9 a kan farmer ten an chhawr ṭangkai thei dawn a ni.

19. Kan Sawrkar chuan loneitute thlai chawmna tur tui pek kan ngai pawimawh a. Surface irrigation project 18 leh groundwater irrigation project 4 kan kalpui mekte hian huan leh lo hectare 1,240-a thlai chawmna tur tui hnianghnar a pe ang a, kuthnathawka ei zawng chhungkaw 590 velin an hlawkpui thei dâwn a ni.

20. Tunlai thiamna hmanga tui enkawlna kawnga hmasawnna pawimawh tak ni turin Mizoram Water Information and Governance Bill, 2026 chu kan pawm tawh a. Mizoram State Water Informatics Centre pawh din a ni tawh a. Ruah sur zât, lui tui chim chin tehna leh lei hnuaia tui dinhmun en theihna turin Mizoram hmung hrang hrangah Real-Time Data Acquisition System (RTDAS) station 81 kan siam a. Tlawng River Basin Early Flood Warning System pawh hman theih a ni tawh a ni.

21. Cooperative sector lama hmasawnna pawimawhzia hriain kan Cooperative Society ten internet hmanga chak zawka hna an thawh theihna tur RCS Portal kan siam a. Computer hmanga Primary Agriculture Credit Society (PACS) te thuamchak kawngah India rama hma la ṭha ber zingah kan tel. Reserve Bank of India chuan Mizoram Cooperative Apex Bank chu Scheduled Bank ah a pawm tawh bawk.

22. Thingtlang mipuite eizawnna leh hmasawnna ruhrel siam kawnga hma kan lak dan hi han sawi chhunzawm leh ila. MGNREGA chu hmang ṭangkaiin, mipui inhlawhna leh khawtlang tana rotling hmasawnna ruhrel kan siam a. MGNREGA thlakna VB-GRAM (G) hmang ṭan tura inpeih fel hmasa ber state te zingah telin, kan bulṭanna turin sum cheng vaibelchhe 611.65 dah a ni.

23. VVP-II pawh kan sawrkar chuan a kalpui ṭan a, hei hian ramri khua 109 a huam a ni. Thingtlang khaw hrang hrangah computer leh printer hmanga thuam - library thar 273 kan siam a, PMAY-Gramin hnuaiah In 25,433 sak zawh tawh a ni. Self-Help Groups (SHG) te chu cheng vaibelchhe 5 chuang sum pek an ni tawh a. Internet-a sumdawnna chhimpheichicken.com leh Chhingchhip Spices Processing Unit hmalâkna te hian thingtlang khuaa chengte tan, an thlai thar sawngbawlna tur leh a hralhna market zau zawk a hawnsak a ni.

24. Mizoram mipuiten ei leh bar kham khawp an dawn theih nan Mizoram State Special Ration Package hmangin ṭan kan la a, chhungkaw 29,000-in an chhawr ṭangkai tawh a ni. Kum 2026–27 atan monsoon stock buhfai quintal 1,67,016 kan dah khawl tawh a. Stock enkawlna ṭha zawk kan siam avangin sawrkar sum luangral tur cheng vaibelchhe 73.24 vêl zet kan hum a ni.

25. Ration sem dan phung pawh SMART-PDS hmalâkna hmangin tihchangtlun a ni a. Mualkhang LPG Bottling Plant lian zawk siamna tura kan hmalakna hian eirawngbawlna gas sem kawngah sawrkar tha a tichak a. Ei leh bar dahkhawlna kudam 24 sak mek a ni bawk.

26. Hmasawnna ruhrel din kawnga kan hmalaknate han sawi ve thung ila. Ram chhung hmun hrang hranga inkalpawhna kawng te, sawrkar building sak thar leh siamṭhat te, lei dawh te leh ram tana ṭangkai tur hmasawnna ruhrel din hna kan chhunzawm zêl a. PMGSY, CRIF, NESIDS, leh ram pawn aṭanga puihna (externally aided projects) hmangin project lian tak tak kan thawk a ni.

27. Hlimen, Aizawla Inspection & Certification Centre siam mek pawh peihfel ṭep a ni tawh a. He Centre-ah hian science thiamna hmangin hmanraw ṭha leh changtlung tak nen motor fitness kan endik thei tawh dawn a; mipuite him nan leh boruak bawlhhlawh tihtlem nan a ṭangkai dawn hle a ni.

28. Kawlphetha siamchhuah tihchangtlun nân hma kan la chhunzawm zêl a. Megawatt 10 pechhuak thei Thenzawl Solar Plant chu kan hmang thei tawh a. Megawatt 24 pe chhuak thei tur Tuirini Small Hydel Project pawh kan thawk mek zel a. New Development Bank loan puihna hmanga he project kalpui mek zawhfel a nih hunah chuan, kum tin kawlphetha unit million 64 vêl a pechhuak thei dawn a ni.

29. 132 kV Bairabi–West Phaileng Transmission Line pawh zawhfel a ni tawh a. Hei hian Mizoram khawthlang lam, a bîkin Mamit District tan electric supply mumal zawk a pe chhuak thei dawn a ni. PM Surya Ghar: Muft Bijli Yojana hnuaiah rooftop solar 1,285 kan vuah a, hei hian a hmangtu chhungkuate chawi tur electric bill nasa takin a tihniam a ni.

30. Mizoram mipuiin tui thianghlim in tur hnianghnara kan neih theih nan hma kan la a. Farkawn Water Supply Scheme leh Niawhtlang Water Supply Scheme I&II kan siam zo tawh a. Thingtlang khua leh khawpui hrang hrangah tui in tur kan neih theih nan NESIDS, AMRUT 2.0, SASCI leh NABARD kaltlangin khawpui leh thingtlang khaw hrang hrangah project lian tak tak kan thawk a ni.

31. Kum 2025-26 chhung khan khawpuiah tui connection thar 7500 kan pe chhuak a. Sanitation lamah ṭanlain MINECO ah Small Bore Sewer System - Sewage Treatment Plant leh Faecal Sludge Treatment Plant siam a ni.

32. Khawpui hrang hrangah cheng vaibelchhe 467 chuang sengin hmasawnna ruhrel din leh chei hna kan thawk a. Ruahmanna fel tak siamin Thenzawl Peace City Project pawh kalpui chhunzawm zel a ni a. Neihloh khaw insawnna tur Neihloh Village Relocation Master Plan pawh duan fel tawh a ni.

33. Aizawl Smart City Limited hmangin khawpui tana rotling hmasawnna ruhrel din kawngah hma kan la nasa hle a. Durtlang leh Hlimenah khelmual, Chawnpui Vengah Recreation Centre, Chaltlangah Multi-Sports Complex te leh Chaltlang Tourist Lodge-ah mi 290 lenna auditorium kan siam a. Mizoram State Museum kan neih thar pawh hmarchhak state te zingah chuan museum changkang leh chhuanawm ber pawl a ni.

34. Industry-a hma kan sawn theihna tura kan hmalakna - Luangmual, Pukpui, Zote leh Kolasib-a Flatted Factory Complex sak mek te chu zawhfel ṭep a ni tawh a. Ramri-a kan sumdawnnaah hma kan sawn theih nan Zokhawthara Land Customs Station pawh tihchangtlun a ni a, Integrated Check Post ah hlankai kan tum a ni.

35. UNNATI scheme hnuaiah cheng vaibelchhe 453 hu zet investment proposal 91 kan dawng a, heng zinga 7 hi pawm tawh niin investor ten kan ram hi sum leh pai peipunna tlakah an ngai a, rinna an nghat chho zel tih a lang a ni.

36. Tunlai thiamna technology leh science lamah pawh kan ram a ṭhang a. Mizoram Patent Information Centre chuan kum 2025-26 chhung khan neitu nihna (intellectual property) dilna 58 a dawng a, heng zinga 33 chu trademark dilna niin 14 te chu industrial design an ni.

37. Khualzinte hipna kawngah pawh kan ramin hmasawnna hmel thar kan hmu a. Kan ram mawina te, kan culture te, mikhualte chunga ṭhatchhuah ṭhin hnam kan nihna te hi ram chhung hmun dangah leh ram pawn thlengin kan pho lang a. Tourism-a kan hmathlir hrang hrang zingah India thlasik khawpui “Winter Capital of India” atana Aizawl siam tumna a tel a ni.
38. Private company te nena thawkhoin Public-Private Partnership (PPP) mode in sawrkar chuan eco-tourism te, hospitality te, community-based tourism ah te ṭanlak kan tum a; hei hian hna zawng mekte tan kawng a hawnsak dawn a, tualchhung sumdawnna a ṭhang ang a, kan ram economy pawhin hma a sawn phah dawn a ni.

39. Zirna siamṭhat kawnga kan sawrkar hmalakna sawi chhunzawm ila. Kan zirlai duhawm tak tak te hmakhua hi kan sawrkar chuan a ngai pawimawh a. Mizoram State University (Amendment) Act, 2026 kan siam a; Pukpuia Mizoram Engineering College a kan hmalakna tichak lehzual turin kumin April 9 khan AICTE pawmpuina kan dawng a, kum 2026-27 session ah chuan class ṭan theih tawh kan tum a ni.

40. School hmunhma siam ṭhat leh sak thar te, zirtirtu lak belh leh naupangte zir tur curriculum siamṭhat kawngah hma kan la a. School 51 provincialize niin, zirtirtu leh staff dang 250 lak thar an ni a; zirtirtu quarters, school building thar sak leh cheiṭhatna turin cheng vaibelchhe 120 chuang pawm a ni. Tunlai thiamna digital education ah kan zirlaiten hma an sawn theih nan school 220 ah hmanrua pek an ni a. Hmarchhaka a hmasa ber ni turin Govt Comprehensive Model School, Aizawlah New Age Tech Skills Centre hawn a ni.

41. Ruihtheih thil, zuk leh hmuam ṭhat lohzia inzirtirna lamah hma kan la a, ram pumah State School Drug Policy nei hmasa ber kan ni a. Naupangte rilru hriselna lam hawi programme te, naupang te himna tur ngaihtuah te leh zirlaibu piah lam - sports leh mahni kea ding thei turin entrepreneurship lam hawiin zirlaite kaihhruai ṭhin an ni.

42. Kan sawrkar chuan ruihhlo laka kan ṭhalaite an fihlim theihna tur leh ngawlveite chhanchhuah nan hma kan la a. Ruihhlo ngai enkawltuten rualkhai leh mumal zawka inenkawlna an kalpui theih nan Mizoram Drug Treatment-cum-Rehabilitation Accreditation System chu duan niin, Rehab Centre 21 te an inziaklut tawh a ni.

43. Ruihhlo ngaite chhanchhuahna turin Hulhliap Short-Stay Centre pawh kan kalpui chhunzawm zel a. Kohhrante leh tlawmngai pawlte nen thawkhoin ruihhlo ngaite sim theihna tur leh beiseina thar nen an hmalam hun an thlir theih nan Bana Kaih Scheme hnuaiah skill development te zirtir an ni a. Mi 2200 ten enkawlna an dawng tawh a ni.

44. Infiamna lamah pawh kan hmalakna kan zauh a. Bana Kaih Scheme hnuaiah Empowering Mizoram Sports (EMS) kan kalpui a. Olympic Games 2036 lo awm turah Mizo infiammite an tel theihna tur thlirin he EMS kaltlang hian infiamna lama talent nei ṭha naupangte thlang chhuakin kan kaihruai a ni. Nippon Sports Science University, Japan-te nen ṭangkawpin EMS digital portal kan siam a; hei bakah hian sports discipline 8 thlang chhuakin a bika training buatsaih a ni a. Heng kan hmalaknate avang hian “Best Upcoming State Promoting Sports and Physical Education” award kan dawng ta nghe nghe a ni.

45. MSSC-REC Motorsports Race Track, Lengpui kan neih bakah sports hostel, district sports complex, residential sports school, indoor hall, artificial turf te kan siam a. Kumin bikah hian Durtlangah Multipurpose Indoor Hall leh State chhung hmun hrang hrangah khelmual sawmhnih kan siam zo a ni.

46. Hriselna kawnga hma kan lakna lam lo hawi ve leh thung ila. Mizoram dung leh vangah hriselna kaihhnawih hmasawnna ruhrel din leh siamṭhat hna kan thawk a. April 2025 aṭanga April 2026 chhungin MUHCS hnuaiah damlote inenkawlna senso cheng vaibelchhe 178.58 hu zet pek chhuah a ni.

47. Civil Hospital, Aizawl cheiṭhat leh thuamchak hna kan thawk a. PHC, Sub-Centre leh Hospital thar engemawzat sak niin, Champhai leh Siaha District Hospital-ah te damlo te hman tur CT Scan dah a ni a. HPV Vaccination Programme kaltlangin chhul hmawr cancer venna pek chhuah a ni a; heng bakah hian NHM, National AYUSH Mission leh Mizoram State AIDS Control Society kaltlangin kan ram mipuite hrisel zawk nan nasa takin hma kan la a ni.

48. Kan ram mipuite himna leh thlamuanna te, rorelna fel leh dikna a lal theih nan kan sawrkar chuan hma a la a. Kan state-a a vawikhatna leh hmasa ber ni turin Mizoram State Human Rights Commission kan din a, criminal justice system tiphuisui turin Directorate of Prosecution kan din a. Mizoram Regulation of Inner Line Pass, 2026 hmangin Inner Line Permit pek dan kan siamṭha a, traffic inrelbawlnaah mipuite nen thawhhona ṭha zawk kan neih theih nan Aizawl City Traffic Police Warden Scheme pawh kan hmang ṭan a ni.

49. Myanmar leh Bangladesh atanga raltlante chhawmdawl leh ṭanpui kan chhunzawm zel a. Raltlante chu Foreigners Identification Portal-ah an hming ziah luh niin, an eitur buhfai hi metric tonne 1,379 zet kan sem chhuak tawh a ni.

50. Kan ramah remna leh muanna vawnghim zel turin hma kan la a. Kan police ten ṭha zawka hna an thawh theihna turin kum 2026–27 hi “Year of Discipline” atan kan puang a. He hmalakna hian hun vawndik kawngah te, record leh document vawn ṭhat chungchangah te, leh kawng tinrenga police ten an hnathawhah hmasawnna an neih theihna turin a tichak dawn a ni. Ruihhloa sumdawnna, bungraw tawlhruk leh pawikhawihna tihrem kawngah hma kan sawn a; ralthuam leh hmanraw changkang zawkin kan police te kan thuamchak a, training ṭha tak tak pek ṭhin an ni bawk.

51. Dan phalloh zu leh drugs zuartute dona kawngah beihpui kan thlak a, mi engemawzat man leh case siam sak an ni a. Heng hmalaknate hian zu leh drug zawrh leh tawlhruk hluar zel tur a tiziaawm a ni. Kan ram loneitute tharchhuah aṭanga fruit beer siam leh zawrh chhuah dan tur ruahmanna kan siam a. Hriselna kaihhnawiha mamawhtuten Indian Made Foreign Liqour an lei theihna tur special permit ‘Red Card’ kan siam a ni.

52. Kan ram thing leh mau, sik leh sa a chhiat zel lohna tur leh khuarel chhiatna a thlen thulha kan inbuatsaih dan lo ngaithla ve leh ila. Kan sawrkar chuan khuarel chhiatna thleng thei te laka Mizoram kan himna turin National Landslide Risk Mitigation Programme, Project Pre-Feasibility Report buatsaihin, NDMA hnenah kan thehlut tawh a. Aizawl, Siaha, Champhai leh Serchhip District chhung hmun hrang hranga lungtla leh leimin nasa thlen theihna hmun te zirchiangin, mi thiamte nen engtia hmachhawn tur nge tih leh a tihziaawm dan tur ruahmanna kan siam a ni.

53. Chhiatna a thlena rang taka inhrilhhriat theihna turin Khuarel Mobile App kan siam a. Hei hian chak zawka report thehluh kawngah te, DDMA ten chhiatna thlenna hmun an hriat thuai theihna tur te leh, chhiat tawkte chhanchhuak leh ṭanpui tura rang taka an thawhchhuah theihna turin a pui a ni.

54. India ramah Mizoram chu ramngaw nei zau ber kan la ni chhunzawm zel hi a lawmawm a; India Forest Report-in a tarlan danin kan ram zau zawng za zela tehin 85.34 hi thingkungin a la khuh a ni. Pala Wetland chu Ramsar Site of International Importance ah puan a ni a. Green India Mission, Project Tiger, Project Elephant leh CAMPA hnuaiah hma kan la a; kumin chhung khan ram hectare 1800 a zauah thing kan phun a ni. Ram kang vennaah leh kan ram chhunga ramsa te venhim kawngah ṭan kan la a. 70 People’s Biodiversity Register pawh kan buatsaih fel tawh a ni.

55. Kan ṭhalai hna zawng mekte tana hnathawh tur ngaihtuah leh kawng hawnsak chungchanga kan sawrkar hmalakna lam han hawi ve leh thung ila. Model Career Centre, MYC leh Employment Exchange kaltlangin counselling te leh career guidance te kalpuiin, ṭhalai hna zawng mek ten hna an hmuh theih dan tur kawng kan kawhhmuh a. In sakna leh construction work hrang hranga inhlawhfate tan Mizoram Building and Other Contruction Workers Welfare Board hnuaiah hamṭhatna tam tak siamin, ṭanpuina dawngtu mi 21,000 an awm a ni.

56. Kan ṭhalaiten mahni kea ding a, eizawnna ngelnghet an neih theihna turin hmalakna chi hnih - Eizawnna Kailawn leh Rahbi Chhertu kan kalpui a. Sawrkar hna exam tumte tan coaching class te buatsaihin, ram chhung chauh ni lo ram pawn thleng pawha hna an thawh theihna tur kawng kan kawhhmuh a ni.

57. Sawrkar hmalakna leh hmachhawp hrang hrangte mipui hriat turin kan puangzar ṭhin a. Mizoram Sawrkar hmalakna pui ber Bana Kaih Scheme chu a hmang ṭangkaitu tur mipuiten an hriat theih nan media hrang hrang kaltlangin kan puangzar a. Progress partner ten an hlawhtlinpui dan chanchin Success Story documentary 113 lai kan tichhuak tawh a ni.

58. Film lama hma kan sawn theih nan ṭan lain, kumin khan a vawikhatna atan Mizoram Film Festival 2026- LEMCHAN hlawhtling takin kan huaihawt a. Mizoram chhung leh hmarchhak State hrang hrang aṭangin film siamtute an lo kal khawm a ni.

Ṭhian duhtak te u, kan thusawi tlangkawmnaah chuan, heng kan hmasawnna leh hmalakna hrang hrang kan sawilan tak te hi, kan hriatna tipung tura sawi mai kan ni lo, tih min hriatpui ula. Kan ram dung leh vanga chengten, thawhhona leh beiseina nung an neih avang te; hmalam hun thlira, ṭhahnemngai taka kan ram tan ke kan pen ho vang te a ni, tih hria ila. Loneitu te, inhlawhfa te, sumdawng te; kan ṭhalai leh kan hmeichhiate; sawrkar hnathawkte leh tlawmngai pawl zawng zawng te; kan zavaia ṭanrualna avangin kan ramin hma a sawn a ni.

Amaherawhchu, hmasawnna tur kawng thui tak zawh tur kan la nei tih hre rengin, hei aia nasa lehzual hian ṭan la ila. Thawhhona ṭha, inpumkhatna leh induhsaktawnna nen, chona kan hmachhawnte hneh zelin, kan hmaa tihtur tam tak kan la neih te hlenchhuak ila. Keini leh kan fate tan, Mizoram intodelh leh huapzo i siam ang u.

Mizoram, kan ramah hian - remna, muanna, hmasawnna par vul zel rawh se.

Ka lawm e. Jai Hind