711/2026-2027

Dated Aizawl, the 26th May 2026: Vawiin khan Land Revenue & Settlement (LR&S) Minister Pu B.Lalchhanzova chuan LR&S Department hmalakna chungchangah Press mite I&PR Conference Hall-ah a kawm a. Hetiang hian Press statement a siam:

1. Legislative Framework:
(i) The Mizoram Land Revenue Act, 2013 chu August 2025 khan amendment pawimawh tak tak siam a ni a. Chung zingah SO tih thin AC-a thlakna te, ram awlsam zawka Sub-lease na te, Diversion of land use a DC te thuneihna pek te, dan lova ram luah chinfel dan mumal zawkte siam a ni.

(ii) The Mizoram Prevention of Land Encroachment Act, 2026 chu awmze nei leh chak zawka hman a nih theih nan March, 2026 khan Mizoram Assembly-in min pawmpui a ni.

(iii) The Mizoram Survey and Settlement Operations Act, 2026 pawh buatsaih niin Assembly fur thutkhawma pass hman tura beisei.

(iv) The Mizoram Land Revenue Act, 2013 kan hman lai chu hun inher danglam zel avangin tih danglam tulna tamtak alo awm tak avangin dan thar The Mizoram Land Revenue Act, 2026 chu buatsaih mek a ni a. Kumin chhungin peih fel hman a tum a ni.

(v) Apartment Ownership Act pawh duan mek a ni.

(vi) Revenue Court Manual pawh siam mek a ni.

2. Administrative Framework:
(i) Thawktu lak belh (Staffing): Surveyor 14 lak belh niin heng mite hi District hrang hrang bakah a vawikhat nan Vairengte leh Thenzawl Sub Division ah te dah an ni a. Surveyor 30 dang lakna turin tunah hian hmalakna a kal mek ani. RFW 10 lakna tur pawh phalna a awm tawh ani. UDC-2, LDC-5, LDC (PE) 4 leh Group -D (PE) 2 lak belh an ni tawh bawk. Tunah hian LR&S hnuaiah hian Post awm zawng zawng 518 awmah a chanve 259 fill up niin a chanve 259 a ruak mek a ni.

(ii) Empanelled Survey Firm: Firm 13 te empanel an ni a, anni hian ram the hna an thawk a Department a surveyor indaihlohna phuhru tura hei hi kalpui a ni. Firm awm zat hian mipui mamawh a la phuhruk zawh loh avangin EOI siam leh a ni a. Hei hi tih fel theih tep a ni. Survey firm enge maw zat neih belh theih beisei a ni.

(iii) Licenced Surveyors atana ruahmanna: Mipui mamawh phuhru tur leh sawrkar tha ti chak turin Licensed surveyor neia chhawr turin hma lak mek a ni bawk.

(iv) Village Revenue Officer : Thingtlang khaw tin a theih loh pawn khaw tam zawkah Village Level Officer ruat ni se tiin ruahmanna siam mek a ni a. Revenue department hi mipui banphaka hnuh hnaih duh vangin hei hi ruahmanna siam a ni.

(v) Decentralisation: Mipui te tan awlsam zawkna a nih theih nan thuneihna sem zai a ni.

- Aizawl Revenue District chu North leh South-ah then a ni a. Director-in a enkawl thin veng leh khua te nen Aizawl district chu then a ni .

- DC-te Revenue thuneihna tam zawk pek an ni. Sub – Division-ah pawh thuneihna pek zel tum a ni a.

- A bultanna atan Sub-Divison 2, Vairengte leh Thenzawlahte enchhinna neih niin Office building leh quarters te sak a ni dawn a. Thawktu lam pawh dah tan a ni. Hemi bakah hian SRO anga hna an thawh theih nan thuam chak chhoh an ni ang.

- Land Committee, tun hmaa Sawrkarin a notify thin pawh DC ten an notify theih turin thuneihna pek an ni tawh.

- Diversion of land use ah pawh DC-te hi thuneihna thui tak pek an ni a, 5000 sqm chinah chuan thutawp siam thei tura thuneihna pek an ni.

- Sub-Lease of Land-ah Sorkar phalna lak thin chu kan Revenue Act Amendment siamin, DC-te thuneihna pumhlum pekin awlsam zawka kalpui theih tura siam a ni.

- Temporary pass renewal-ah pawh thuneihna pek an ni.

3. Mipui Nghawng thil hrang hrang – Citizen Services:

(i) Area Survey/Resurvey: Mizoram state sawrkar hnuaia Revenue district 9-ahte khaw thlan bikah 'Bana Kaih' sum dawnin HA 266.120 zet survey zawh tawh a ni. Saitual town chhung survey niin plot 1879 zet survey a ni.

- Ramhlun Sports Complex, Mitla Mual, Bellei Mual, Kangmual, Sialsuk, Samlukhai te resurvey stage hrang hrangah an awm mek a ni. Maumual Phase II pawh bul tan tep a ni.

Chak zawk leh awmze nei zawka Area zau tak tak Survey zung zung theihna turin kan Survey and Settlement Operations Act pawh siam tha turin hmalak mek a ni a. Bill thar peih fel chhoh mek a ni bawk a ni.

(ii) Ramri khaw thenkhat Vairengte, Phaisen, Buarchep leh Saihapui V-ahte agriculture land record beihpui thlak tum a ni.

(iii) e-ram Portal: December 2024 a Chief Minister zahawm takin a tlangzarh a. Tihchantlun chhoh zel niin tunah hian Aizawl district-ah pilot a la kalpui niin district dangahte kalpui chhoh zel tur a ni. E-ramah hian application 10786 dawn a ni tawh ani. Mitinin rualkhai taka sawrkar an chhawr theih nan e-rama process zawng zawng chu first come first serve tura ruahman a ni a. Duhsak zawng leh thil dang avanga hmanhmawh bikte lo process hmasak theih a ni lo. Tarlan tawh angin e-ram hman a nih avang hian department chhungah kalphung engemaw chen thlak ngai a awm a. Tin, a software pawh han fel tawk lo lai a awm avangin Citizen lam pawhin harsatna engemaw han tawh chang a awm a, tin, zawhna nei te pawh a awm thin. Hemi atan hian tunah hian awlsam zawka mipui harsatna engemaw chen sutkian a nih theihna turin Whatsapp Bot leh IVR (Interactive Voice Response) buatsaih mek a ni a. Whatsapp Bot hi peihfel thawkhawt tawh niin hemi no : 84158 06438-ah hian 24x7 in harsatnate thlen theih a ni. IVR hi peihfel thuai tura buatsaih a ni bawk. Whatsapp Bot leh IVR hmanga kan harsatna sutkian a nih loh pawhin Whatsapp Bot leh IVR hian Office hun chhungin mihring lo dawngsawngtuah a redirect thei tho dawn bawk a ni. E-ram portal atang hian forthnightly-in land application status applicant tinte hnenah whatsapp message a thawn thin a ni bawk.

(iv) Stamps & Registration: hi State sum hnar pawimawh tak a ni a. Mizoramah erawh duhthusamin kan la hmu tha lo a. Heti chung hian nasa takin hma kan sawn a ni. State sawrkar chan liau liau anih avangin tan lak zel pawh a tul hle a ni. District tina Assistant Commissioner (Revenue)-te bakah SDO (Civil)-te chu Sub-Registration Officer-ah designate niin mipuiin Stamps & Registration an tih theihna pawh chhawp belh zel a ni. Kum li kalta chhunga Stamps & Registration atanga kan sum hmuh pun dan chu hetiang hi ani:

Kum Stamp Duty Registration Total
2022/23 1,39,69,950 6,52,29,141 7,91,99,091
2023/24 2,12,70917 6,26,58,938 8,39,29,855
2024/25 7,22,32,505 6,32,366,346 13,54,68,851
2025/26 12,34,10,859 7,86,48,303 20,20,59,162

Stamps & Registration hi State Sorkar sum hnar pui ber zinga mi a nih angin State tam takin tangkai takin ram lei leh hralh leh registration atangin sum an la lut hnem hle thin a. Mizoram hian hemi kawngah hian bul kan tan tlai deuh a, sum hnar pui takah kan la hmang lo deuh a. Sorkarin theih tawpa tan la chhovin, kum 2/3 ah chuan cheng 50 crore vel lak luh theih a, kum 5/6 ah chuan cheng 100 crore vel lakluh theih kan inbeisei a. Chumi atana hmalakna kawng hrang hrangte chu Sorkarin a kalpui chho mek bawk a ni. Hei hian Mizoram Sorkar sum dinhmun kal chho zel pawh tangkai tak a nih chhoh zel theih kan beisei a ni.

(v) e- Stamping: Mipui ten awlsam zawka stamp duty an pek a chumi atanga sum lut pawh felfai zawka lakkhawm a nih theih nan LR&S chuan The Mizoram Stamp(payment of duty by means of e-stamping) Rules, 2024 chu siam a nih hnuah Stock Holding Corporation of India-te nen May 11, 2026 khan inremna siam a ni a. He e-Stamping hmang hian mipui ten awlsam tak leh him takin stamp duty an pe thei tawh dawn a, he Stamp Certificate-ah hian finfiah nan Unique Identification Number (UIN) dah a nih avangin a lem leh phuahchawp lakah a him a, online hmangin a verify zung zung theih tawh dawn a, Record-te hi khawl (electronic) hmanga vawn a nih avangin bo, chhia, leh hmelhmang tihdanglam lakah a himin, chhiatrupna thlen pawha record vawn himna (disaster recovery) hmanga kalpui a ni. Lak chhuah leh enfiah a chak avangin lehkha pawimawh (documents) buaipui leh register pawh a chak phah. Tin, sorkar tan sum lakluh chhinchhiahna (accounting) a ti-awlsamin, Sawrkar hmuh tur sum dik tak a vawnghimin a chhinchhiah thin a ni. Physical Stamp paper chhutna leh buaipuina senso (printing & logistic) atan tha leh zung tam tak sen a ngai tawh dawnlo a, sorkarin a ruat Authorized Collection Centre (ACC), Common Service Centre – Village Level Entrepreneur (CSC-VLEs)-te hnen atangin hun tlemte chhunga lakchhuah theih a ni tawh dawn a ni.

(vi) Online tax payment: Ram chhiah hi kum tin khua leh vengah a thawktuten kalchilha khawn thin a ni a. Hei hi a hautak bakah tunlai khawvel hmasawnna mila ke pen a tulna avangin Online tax payment hi 2022 khan lo hman tan a ni tawh a. A software lamah siam belh leh tihdanglam ngai engemaw zat a awm avangin ICT dept nen thawk hovin Version 2.0 chu ni 29/5/26 hian tlangzarh mai tur peih fel a ni tawh.

(vii) Land Valuation siam that: Tuna kan land valuation hman mek hi kum 2015-ami kha a la ni a. Market-a ram hlutna leh LR&S-in ram hlutna chhutnaa hman chu a inkhawngrual lo nasa tawh hle mai a. Hei hian mipui tan kawng hrang hrangah harsatna a siam a ni. MZU Economics Department-te nen tangkawpin hei hi ennawn mek a ni.

4. Scheme/Programme pawimawh te:
Revenue Department hian hmalakna pawimawh Scheme/ Programme thenkhat kan kalpuite lo tarlang ila -

(i) CM Land Reforms Package: Chief Minister in Land reforms pawimawhzia min hriatpuiin CM Land Reforms Package hnuaiah cheng Nuaih 500 min pe a. Hei hi Computerization of Land records thawh nan te, Resurvey conduct nan te, e-ram portal upgrade nan bakah SRO thuam chak nan te tangkai taka hman mek a ni. Hetianga kan Sorkar hotulu ber tena Revenue Administration tihchakna atana Package min ruahmansak hi kan lawm tak zet a ni.

He Scheme hi tangkai taka hmalakna atana hman mek a ni a. Hetianga thuam chhohna tur hi Revenue Department hian a la mamawh chho zel dawn a, chumi atan chuan kan mamawh ang te hi Sorkar ah thlen chhoh zel a ni dawn a ni.

(ii) Survey of Villages And Mapping with Improvised Technology in Villages (SVAMITVA) – He scheme hnuaiah hian Mizoram a Revenue survey la neihlohna khua 572 (319 + 253 ADC area) ah Survey of India nen tangkawpin Aerial Survey neih a ni a. Property card sing li (40,000) vel pek chhuah theih beisei a ni. He scheme kalpuiah hian Mizoram chu India hmarchhak state-ah a hmahruaitu niin India ram pumah pawh a che tha berte zing ami kan ni. SVAMITVA hmanga Property Card siamte hi LSC nen a in ang a ni.

(iii) Land Records Modernization - DILRMP: He programme hnuaiah hian Record of Rights digitization kalpui a ni a, tunah hian kan Land Record 3,61,188-te digitize tawh a ni a, map 2,01,785 geo-reference tawh a ni a, geo-referenced map 1,45,822-ahte ULPIN generate tawh a ni

(iv) Urban Land Survey & Records - NAKSHA: National Geospatial Knowledge-based Land Survey of Urban HAbitations (NAKSHA) hi Department of Land Resource bul tumin DILRMP hnuaiah he project hi 18th February, 2025 khan launched a ni a. He Project in a tum chu Urban Area ah drone/aerial survey hmanga land record leh property-te langtlang leh felfai tak leh tangkai zawka vawn a ni. Pilot atan India ram pumah 152 ULB-ahte bultan a ni. Mizoram ah pawh 18th February, 2025 khan India ram pumpui rualin Minister-in a Programme khuh hawnna a nei a. Mizoram pilot atan hian Aizawl Municipal Council Ward 11-19 (veng 43) thlan an ni a. Aerial survey hi GARUDA UAV ten neiin, heng veng 43-ahte hian Control Points te siamin Helicopter in LiDAR leh Photogrammetry survey neih a ni a. Drone hmangin aerial survey neih a ni a, hemi data hmang hian leilunga endikna Ground truthing kalpui leh mek a ni. Tunah hian veng paruk, heng - Luangmual, Dawrpui Vengthar, Dam Veng, Tuikual North, Tuikual South, Saikhamakawnahte Ground Truthing hi neih zawh tawh a ni a, Melthum, Kulikawn, Hlimen, Tlangnuam, Tlangnuam Vengthar-ahte neih mek a ni. Ram neitu bakah Local Council leh khawtlang hruaitute participation a pawimawh dawn em em a ni. Hetah hian LR&S department bakah UD&PA leh AMC-te nen thawh hona neih a ni a, data pawh kan intawm vek tur a ni ang.

5. Tlangkawmna:
Mizoram Sorkar hian Revenue Administration changtlung leh tha neih chhoh zel tumin tan a la chho mek a. Revenue Administration hi thil harsa leh ken tel ngah tak a nih avangin awlsam taka siam fel zung zung a harsa hle a. Thil tam tak chinfel a, rem fel hmasak a ngai a ni. Chutiang tur chuan a dan lam, Legislative Framework-ahte, Sorkar chhung inrelbawlna Administrative Framework lam leh Mipuite hnena service kalpuina, Citizen Services lamte uluk taka ruahman chhoh a tul hle a. Tunah hian hmalakna engemawzat kan kalpui ve tawh a, hmalak chhunzawm tur pawh kan chhawp chho nual tawh a, chungte chu kan tarlang nual tawh bawk a ni.

Ruahmanna eng pawh mai hi a taka chang a, mipuite tana awlsam zawka service kalpui thei tur chuan thil tih ngai leh siam fel ngai a tam viau mai a. Sorkarina a ruahman ang leh duh ang hian thil a thleng zung zung thei lo lai hi a awm thin a, mipuite hriatthiamna pawh kan ngen a ni. Zawi zawiin a tha zawngin hma kan sawn chho zel ang a, mipuite tana awlsam zawk, chak zawk leh dawr nuam zawka service pek chhoh zel kan tum a ni. Tin, Revenue Department hi Sorkar tana sum thawk chhuaktu Department kan nih angin, State Sorkar tana State’s Own Tax leh Non-Tax Revenues-te a theih anga thawh chhuah zel pawh hi Department hmalakna pawimawh tak a ni zel dawn a ni.

Mipui tena heng kan hmalakna hrang hrangte hi min hriatpuia, min fin chhuah zel turin kan sawm che u a ni.

Attachment

  • Loading attachment...