718/2026-2027

Dated Aizawl, the 26th May, 2026: Vawiin khan Rural Development & Administration Department (RD&AD), Government of Mizoram buatsaih "PAI 2.0 Report Card" tlangzarhna programme chu Directorate of Local Administration Conference Hall hawn tharah RD&AD Minister Prof. Lalnilawma chuan khuallian niin hun a hmanpui.

Khuallian RD&AD Minister Prof. Lalnilawma chuan Conference Hall hawnna a neih hnuin thu a sawi a. Local Administration Department (LAD) hmalakna thar Panchayat Advancement Index (PAI) 2.0 chu ṭangkai a tihzia leh, kumin chhunga PAI 2.0 Report Card tlangzarh a ni chu lawmawm a tih thu a sawi a. PAI indicator hrang hrangte chu khawtlang hmasawnna atan an pawimawh hle dawn a ni, a ti. Minister chuan Village Council (VC) te chu khawtlang hmasawnna tura kaihruaitu pawimawh tak an nih angin, PAI kaltlanga data lakhawmtu mawhphurhna lian tak an nei a ni, a ti a. Localisation of Sustainable Development Goals (LSDGs) thupui (theme) 9 hrang hrangte chu United Nations (UN) duan sawrkar laipui pawhin a kalpui mek Sustainable Development Goals (SDGs) nena kalkawp tlat a nih avangin, an pawimawhnate hriat reng a, he theme 9 te hi bel taka hriat chian tur a ni, a ti.

Prof. Lalnilawma chuan Mizoram chhung hmun hrang hrangah theme 9 hnuaia 'Grade D' (Beginner) awm miah loa kan awm thei chu chhuan tlak a nih zia a sawi a. Theme 5-na (Clean and Green Village) hnuaiah Kawrthah North VC-ten sawrkar laipui atanga lawmman hlu tak an dawng thei chu lawmawm a tih thu a sawi bawk. Minister chuan LSDGs theme 9-te sawi zauin, ram pumah hmasawnna tur kan la ngah zia a sawi a. He thupuite hi min kaihruaitu atana hman a ṭul a ni, a ti. Sawrkar laipui hmalakna lian Viksit Bharat 2047 thlen thui nan LSDGs theme hre reng chunga grassroot level atanga hma kan sawn a ngai a ni tiin, PAI indicator-te en chungin hmasawnna a thlen theih tur thu a sawi.

Khuallian chuan VC-te hian empowerment (thuneihna leh chakna pek) an mamawh tak zet a ni tiin, capacity building leh training tha an mamawh nasat thu a sawi a. VC enkawltu department-te chu theihtawp chhuaha ṭang ho zel turin a chah a ni. Prof. Lalnilawma chuan PAI 2.0 Report Card hi hmasawnna tura kan inenletna 'darthlalang' pawimawh bera hmang zui turin kalkhawm sawrkar official leh tualchhung hruaitute chu a chah a ni.

LA, RD&AD Director Dr. Lalngura Tlau chuan Panchayat Advancement Index report ngaihthlak a ni a, PAI kalphung thar leh a pawimawhnate chipchiar takin a sawi fiah a. Sawrkar hmalakna tarlangin, nikuma PAI 1.0 Report chu tlangzarh a lo ni tawh thu a sawi a, kumin ah PAI 2.0 tlangzarh leh niin, nakum lamah chuan Financial Year (FY) 2025-26 base-in PAI 3.0 kalpui leh tur a ni, a ti. PAI 2.0 hian FY 2023-24 baseline-ah hmangin, PAI 1.0 chuan FY 2022-23 base-ah a hmang a. PAI 1.0-ah indicator 516 leh data point 794 zet mai a awm laiin, PAI 2.0-ah chuan hna tihawlsam nan za zela 71 (71% reduction) zeta tihhniam a ni a; indicator 150 leh data point 230 chauh neih a nih tak avangin data lakkhawm a awlsam phah hle a ni, a ti bawk. He data lakkhawm (data collection) hi Village Council (VC) ten an enfiah (validate) vek a ngaih avangin, PAI hmalakna hi VC-ah a innghat thui hle a, thu dik leh langtlang taka data lakkhawm a pawimawh zia a sawi a ni.

Dr. Lalngura Tlau chuan PAI pawimawhzia sawiin, VC-ten kumtluana khawtlang hmasawnna atana hna an thawh hriatchianna hmanraw pawimawh tak a ni, a ti a. Localisation of SDGs (LSDGs) thupui (theme) 9 kaltlangin VC hrang hrangte hmasawnna PAI hmang hian a hmuh theih a ni tih a sawi a. LSDGs hnuaia thupui 5-na "Clean and Green Village" hnuaia Mizoram chhung Kawrthah North VC te chu India ram pumpuia dinhmun sang tak an chelh thu leh nuai 100 lai an dawng chu lawmawm a tihzia a sawi a ni.

PAI score (composite scores) atang hian, khaw hrang hrang VC-te chu an hnathawh that dan a zirin hmun nga (five categories)-ah hetiang hian then a ni: 

  • D Grade (0-40 marks): Beginner
  • C Grade (40-60 marks): Aspirant
  • B Grade (60-75 marks): Performer
  • A Grade (75-90 marks): Frontrunner
  • A+ Grade (90 and above): Achiever 

LSDGs hnuaia thupui 9 awm hrang hrang atanga mark 90 aia tam hmu pha, 'Achievers' (A+ Grade) khaw hrang hrang VC-te hnenah sawrkarin lawmpuina a hlan dawn a ni.

Panchayat Advancement Index (PAI) hi India rama Gram Panchayat-te hmasawnna leh khawtlang dinhmun (socio-economic development) ennawnna hmanrua, Indian Ministry of Panchayati Raj-in a din a ni a. He hmanrua hi tualchhung hmasawnna (data-driven governance) chhui reng thin niin, tualchhung hmasawnna (Localization of Sustainable Development Goals - LSDGs) tihlawhtling turin nasa takin a pui a ni.

Vawiin hun hi LA, RD & AD Joint Director (Admin) Pu Lalchawimawia’n kaihruaiin, LA, RD& AD JE Upa RC. Lalzarzova chuan hunserh hun a hmang a. He hunah hian SIRD&PR Director R. Lalremsanga leh All Mizoram VC Association President Pu FP Laikhama ten thusawina hun an hmang bawk.

LA, RD&AD Deputy Director Dr. Manesia Khaimeichho chuan lawmthu sawiin hun a khar a ni.

Attachment

  • Loading attachment...