1814/2026-2027
Lunglei, 2026 Thlazing ni 15: India ramin zalenna a hmuh ni, Independence Day vawi 80-na chu vawiin khan Lunglei District-ah urhsun takin lawm a ni a. A lawmna pui ber C. Ṭhuamluaia Mual, Lungleia buatsaihah Health & Family Welfare (H&FW) leh Social Welfare, Women & Child Development (SW&WCD) Minister Pi Lalrinpuii chu Khuallian a ni.
Independence Day pual hian Lunglei District chhunga sawrkar pisa, hmun pawimawh dang leh mi mal inah te India Hnam Puanzar zar a ni a. C. Ṭhuamluaia Muala Independence Day lawmna hi zing dar 9-ah ṭan niin, India Hnam Hla (National Song), "Vande Mataram" zaitir a nih hnuah Khuallianin Hnam Puanzar pawt pharhin, pipe band-te'n Hnam Hlapui (National Anthem), "Jana Gana Mana" rimawi an tum a. Khuallianin rimawi kal rema lam parade contingent 27 te Hnam Puanzar chibai buk chhang letin, Independence Day thuchah a sawi nghal.
Khuallian Pi Lalrinpuii chuan Lunglei District mipuite zalenna ni chibai bukin, India ram zalenna atana beitu ram hruaitute hre renga zahna chibai buk thar a, ram tana an hmathlir leh duhthusamte tihlawhtling tur leh Viksit Bharat 2047-in a tum bulpui – Kum 2047-ah chuan India ram hi ram changkang (Developed Nation) a nih theih ngeina tura inhlan thar ṭheuh turin a sawm a. India ram ropuina leh inpumkhatna vawng him a, chawi nung zel tur leh Lunglei District leh Mizoram hmasawn nan leh mipuite hamṭhat nana ṭhahnem ngai taka thawk zel turin a chah.
Khuallian chuan Mizoram economy siam ṭhatna tura Sawrkar hma lakna pawimawh ber – The Mizoram Bana Kaih (Handholding) Scheme hnuaiah sum leh paia ṭanpuina leh mipuite thiamna tihpun kawngah hma lak mek a nih thu sawiin, Phase-I zo felin, Phase-II a kal mek tih a sawi a. Ṭhalaite'n eizawnna kawng thar dap a, sumdawnna hlawk zawk an neih theih nan State Sawrkarin venture capital a siam vawi khatna leh hmasa ber, Mizoram Bana Kaih Venture Capital Fund, cheng vaibelchhe 20 corpus fund keng tel ruahman a nih thu te, Mizoram Grand Challenge siam a nih thu te, Industrial and Investment Policy, 2025 siam thar a nih thu leh investor lian tak takte koh luh nan Investment Promotion Agency din a nih thu te a sawi a. Thlai Thar Market hnuaiah kut hna thawktute thar chhuah hlawk zawka deh ral a nih theih nan thlai chi li – sawhthing, aieng, Mizo hmarchate leh hmunphiah-ah te support price pek a nih thu te, kut hna thawh leh sumdawnna hmanga din chhuah tum, tih tak taka beite chu CM Special Package hnuaiah sum faia ṭanpuina pek an nih bakah, Loan Component hnuaiah bank kal tlanga sum puktir an nih thu te a sawi a. Bana Kaih hnuaia loan late tan sawrkar chu guarantor-ah ṭangin, loan pung an rulhna pawh a rul let leh vek ṭhin tih sawiin, Lunglei District mipuite chu scheme tihlawhtlingtu leh chhawr ṭangkaitu nih tum ṭheuh turin a chah.
Khuallian chuan Sawrkarin hriselna a ngaih pawimawh thu leh Mizoram mipui zawng zawngin damloh nikhuaa man chawi lova inenkawlna an dawn theih nan Mizoram Universal Health Care Scheme (MUHCS) a kalpui mek thu sawiin, changtlung zawka kalpui a nih zel theih nan Asian Development Bank te nen cheng vaibelchhe 1,000 zet loan agreement ziah fel a nih tawh thu leh za zela sawmkua chu sawrkar laipuiin a tumsak dawn thu a sawi a. MUHCS 2.0-ah Sawrkar hna thawk leh pensioner-te zawng zawng nen chhungkaw 3,20,123 (mipui 10,13,856) an inziak lut mek tih sawiin, kumin chhunga mipui damlo enkawlna atana Sawrkarin a senso zawng zawng chu cheng vaibelchhe 68.32 lai a tling tawh tih a sawi a. Sawrkar Flagship Programme – Ruang phurh hmangin kumin chhungin ruang 1,145 phurhna man cheng nuai 45.95 pek chhuah a nih tawh thu sawiin, Central Sawrkar Scheme – UNNATI Scheme hnuaiah cheng vaibelchhe 453 hu investment proposal 91 dawn a nih thu leh chu'ng zinga 7 chu pawm a nih tawh thu a sawi.
Khuallian Pi Lalrinpuii chuan High Powered Committee (HPC), Lunglei kal tlangin hmasawnna hna hrang hrang thawh a nih thu leh ṭhalaite chawi kanna leh infiamna tihhmasawnna tur hma lakna nasa tak kalpui a nih thu sawiin, Lunglei Municipal Council (LMC) hnuaiah August 2025 – June 2026 chhungin parking fee, trade licensing fee, property tax leh sanitation fee aṭangin cheng nuai 116.66 hmuh a nih thu te, faina leh thianghlimna kawngah nasa taka hma lak a nih thu leh chhungkaw 15,229 hnenah bawlhhlawh bawm sem a nih thu te a sawi.
Bana Kaih hnuaia Mizoram District Transformation Programme (MDTP) kal tlangin, Deputy Commissioner (DC) Lunglei leh Urban Development & Poverty Alleviation (UD&PA) Department ṭang kawp hma laknain Mizoram chhim lama hman nawn theih bungraw dah khawmna leh lak chhuahna hmunpui, 3R (Reduce, Reuse, Recycle) Centre hmasa ber chu June 2026 khan Chanmari, Lungleiah hawn a nih thu leh ṭangkai taka hman a nih thu sawiin, Pi Lalrinpuii chuan MDTP aṭang hian Health & Family Welfare (H&FW) Department tan Bolero Camper thar 2 lei a nih bakah, Fisheries Department nen Block hrang hrangah Riverine Conservation Awareness Campaign buatsaih a nih thu a sawi a. DC hma lakna Healthy Lunglei Campaign hnuaiah NCD awareness leh screening ngawrh taka kalpui a nih bakah, Mizorama a hmasa ber turin August 2025 khan Civil Hospital Lungleiah leh PHC Lungsenah te hriselna dinhmun endikna khawlpui Health ATM bun thar niin, awm hmun aṭanga online-a OPD appointment lak theihna leh damdawi chah theihna LushAI Healthy Lunglei App chu January 2026 khan tlangzarh a ni bawk tih a sawi a. Lungsen Aspirational Block-a nu leh naupang hriselna atana hma lakna, Project BLOOM kalpui leh Healthy Lunglei hma laknate chu NITI Aayog-in India rama hma lakna ṭha bik a thlan chhuah, NITI Aayog Best Practices 2025 zingah a tel nghe nghe tih a sawi.
Khuallian chuan DC Lunglei bul tuma hma lakna Project LEAP hnuaiah vohbikte (Persons with Disabilities) dinhmun zir chianna leh endikna buatsaih ṭhin a nih thu leh ALIMCO, PMDK Aizawl nen ṭang kawpin PwD leh kum upa mi 1,452 hnenah cheng nuai 114 chuang hu ṭanpuina hmanrua 7,263 sem a nih tawh thu sawiin, Project LEAP vang hian Lunglei District chuan India President hnen aṭangin December 2025 khan National Award for Empowerment of PwDs 2025 a dawng tih a sawi a. "I Kawtkaiah Sawrkar" hnuaiah department 51 te chuan khaw hrang hrangah kal chilha mipui dawr theiha inphovin, khaw 50 vel aṭangin mi 8,700 chuangin an chhawr ṭangkai tih a sawi.
Health & Family Welfare Minister Pi Lalrinpuii chuan kumin chhungin Lunglei District-a damdawi in panga – Mualṭhuam North HWC, Chanmari HWC, Zotlang HWC, Rahsiveng HWC leh Farm Veng HWC te chu damdawi in ṭha [National Quality Assurance Standards (NQAS) qualified facility]-ah puan belh an nih thu leh Lunglei Nursing School chu Nursing College-a upgrade tura hma lak chhoh mek a nih thu sawiin, Civil Hospital Lungleiah October 2025 khan khum 3 awmna Intensive Care Unit (ICU) thar hawn a nih thu leh Doctor Quarters Type-IV sak thar 6 hawn a nih thu a sawi a. CHL-ah hian MHSSP aṭangin khawl thar – Endoscopy leh ECG machine dah thar a nih thu te, mipuite chhiah tling khawm Cess aṭangin lung lam enkawlna khawl thar – 2D Echo Machine leh Holter Machine te dah thar a nih thu leh mit lam enkawlna khawl – Retina Scan Duo Machine pawh chah mek a nih thu te sawiin, mipuite mamawh em em, Hospital Lift chhe reng ṭhin pawh Cess sum hmang hian siam ṭhat tuma hma lak mek a nih thu a sawi a. Medical Oxygen Generating-cum-Refilling Plant, Pukpui, September ni 2, 2023-a hawn chu hun rei tak hman theih lohva a awm hnuah June 2026 khan Lunglei East MLA Fund aṭangin cheng nuai 10 hmanga siam ṭhat a nih thu leh tunah ṭangkai taka hman ṭan a nih leh tawh thu a sawi a. PM Cares aṭangin CHL-ah MRI khawl thar leh Digital mammography machine dah thar turin MoU sign fel a nih tawh thu sawiin, chhim lam mipuite tana ṭangkai taka hman theih a nih a beisei thu a sawi a. Tuichawng Health & Wellness Centre (HWC)-a Health Worker thawk mek Pi Lalenthangi Hnamte-in May ni 12, 2026-a India ram pum huap nurse hna thawk ṭha chawimawina sang ber National Florence Nightingale Award a dawng chu a chhuangin a lawmpui tak zet tih a sawi.
Khuallian chuan SASCI Part 2 (2025–26) sum cheng vaibelchhe 15 sengin Tourist Lodge, Lunglei chu chei ṭhat tum a nih thu te, Convention Centre changtlung tak awm thei turin Zotlang Lal In hlui pawh a nihna hloh lova chei ṭhat tum a nih thu leh SASCI Part 2 hnuaiah vek Theiriat Prayer Mountain pawh chei ṭhat tum a nih thu te a sawi a. Sawrkarin zirna tihhmasawn nan hma lakna hrang hrang a kalpui tih sawiin, zirlai naupangte ruihhlo, zu, vaihlo leh a kaihhnawih laka an fihlim theih nan nasa taka hma lak a nih thu a sawi a. Zirlaite chu taksa hriselna tichhe thei ruihhlo, zu, vaihlo leh a kaihhnawih laka inthiar fihlim turin a chah.
Minister Pi Lalrinpuii chuan AMRUT 2.0 hnuaiah Lunglei khawpui chawmna tur tuikhuah lian (Gravity Impounding Dam) chu zawh fel tawh ni a, ṭangkai taka hman mek a nih thu sawiin, SASCI kal tlangin Lunglei khawpui tui pump-na, tui tihthianghlimna leh sem chhuahna tihchangtlun hna chak taka thawh mek chu 81% thawh zawh a nih tawh thu a sawi a. Cheng nuai 600 senga sak Lunglei Solid Waste Management (SWM) Centre-I, Lunglawn chu a in sak hna 100% zawh tawh ni a, khawl leh bungrua chah khawm mek a nih thu sawiin, cheng nuai 698 senga Lunglei SWM Centre-II, Pukpui sak mek pawh 80% zawh a nih tawh thu a sawi a. August 2025 – July 2026 chhungin Lunglei District Police, Excise & Narcotics, ramria duty sipai leh NGO-te'n zu leh ruihhlo chi hrang hrang cheng nuai 220 chuang man hu an man tih sawiin, ruihhlo laka inthiar fihlim a, do tlat turin ṭhalaite a ngen a. Mipat hmeichhiatna hman sual leh ruihhlo tih vanga kan rama hluar em em HIV/AIDS laka fihlim turin, nun uluk a, invawng thianghlim leh inveng fimkhur turin a chah bawk.
[NB: Khuallian thu sawi kimchang chu link-ah hian en theih a ni a. Lunglei District Achievement Report chu pdf file-in upload a ni bawk.]
2026 I DAY LUNGLEI DISTRICT ACHIEVEMENT REPORT.pdf
Khuallianin thu a sawi zawh hian ceremonial parade lawmman bakah, chawimawina leh lawmman dang sem zui nghal a ni a. Ceremonial parade-ah hian armed contingent 6, unarmed contingent 9, school contingent 10 leh pipe band 2, a vaiin contingent 27 an awm a. Pu Alex Hmingthanmawia, MPS (SDPO Tlabung) chu Parade Commander a ni a. Parade commander bakah, unarmed leh school contingent pathumna chin lawmman pek niin, band party 2, armed contingent 6 leh parade contingent dang 13 chu participation prize pek an ni bawk.
Independence Day 2026 ceremonial parade-a ti ṭha lawmman dawngtute chu:
A. Unarmed contingent:
(1) Pakhatna – Bharat Scouts & Guides (BSG), Baptist English School, Serkawn, Lunglei
(2) Pahnihna – National Cadet Corps (NCC), Sacred Heart School, Lunglei
(3) Pathumna – NCC, Government High School, Lunglei
B. School contingent:
(1) Pakhatna – 2nd Bn MAP English Medium School, Luangmual, Lunglei
(2) Pahnihna - Serkawn Sikulpui, Lunglei
(3) Pathumna - One Heart Academy, Lunglei
Ceremonial parade lawmman bakah hian Independence Day 2026 pualin a hnuaia mi ang hian chawimawina leh lawmman hrang hrang sem a ni bawk a. Khuallian Pi Lalrinpuii chuan a dawngtute kutah a hlan hlawm.
A. Chawimawina leh Lawmpuina:
1. Pi Lalenthangi Hnamte, Tlabung – National Florence Nightingale Award, 2026 (Tlabung Sub-Division huam chhunga Tuichawng Ayush Health & Wellness Center-a Health Worker ni lai a ni)
2. ZD Lalremruata, Sub-Inspector, Lunglei DEF – Governor's Gold Medal
3. Reuben Lalhmangaihzuala s/o LH Zothanpuia, College Veng, Lunglei – Gold Medal (Junior Boys 60 kgs in XXII Asian Arm Wrestling Championship & XVII Asian Para-Arm Wrestling Championship: 3rd May to 11th May at Delhi) & Gold Medal (Youth 60 kgs in 4th PAFI National Arm Wrestling & Para Arm Wrestling Championship: 29th May to 2nd June, 2026 at Gujarat)
4. B. Lalpekhlua s/o B. Sawiluaia, Venghlun, Lunglei – Gold Medal (Sub-Junior 55 kg in 4th PAFI National Arm Wrestling & Para Arm Wrestling Championship: 29th May to 2nd June, 2026 at Gujarat)
5. Lalramhlimpuii d/o Lalbiaknemi, Electric Veng, Lunglei – Gold Medal (52 kg in Junior National Kick Boxing Championship, 2025: 22nd to 26th September, 2025 at Himachal Pradesh)
B. Project BLOOM (3As Award):
[Lunglei Bawrhsap kaihhruaia District chhunga nu leh naupang hriselna atana hma laknaa thawk ṭha damdawi in leh Anganwadi Centre-te]
1. Damdawi in (Health & Wellness Centre):
(1) Pakhatna – Lungrang South Health & Wellness Centre
(2) Pahnihna – Putlungasih Health & Wellness Centre
2. Anganwadi Centre (AWC):
(1) Pakhatna – Lungsen Cluster (Lungsen 1–10, Sihphitlang, Rolui & Undermanik AWC)
(2) Pahnihna – Tuisenchhuah Cluster (Bolia 1, Bolia 2 & Tuisenchhuah AWC)
C. Independence Day 2026 puala Celebration Committee hriatpui tournament hrang hranga Champion lawmmante:
1. Carrom:
(1) Men's Singles: LC Lalawmawia, Electric Veng
(2) Men's Doubles: LC Lalawmawia, Electric Veng & Lalremruata Hnamte, Bazar Veng
2. Table Tennis:
(1) Youth Boys Singles (Under-11): Enok Vanlalkhawngaihsanga, Lunglawn TT Club
(2) Youth Girls Singles (Under-15): Angel Vanlalmalsawmzuali, Lunglawn TT Club
(3) Men's Singles: Joseph Vanlalhriatpuia, Bazar Veng TT Club
(4) Women's Singles: Angel Vanlalmalsawmzuali, Lunglawn TT Club
(5) Overall Champion: Lunglawn TT Club
3. Badminton:
(1) Boys's Singles (Under-11): Edward C. Lalruatsanga, Zohnuai Badminton Club
(2) Boys's Doubles (Under-15): Ngurthantluanga & C. Lalbiakdika, Theiriat Badminton Club
4. Tennis:
(1) Men's Singles: Lalropuia, College Veng
(2) Junior Singles: C. Lalrawngbawla, Bazar Veng
(3) Sub-Junior Singles: Malsawmkima Chawngthu, Chanmari
Vawiina Lungleia Independence Day lawmnaah hian Khuallian, Minister Pi Lalrinpuii hi a pasal Rev. Dr K. Sapthanga'n a ṭawiawm a. He hunah hian Lunglei High Powered Committee Vice Chairman & Lunglei North bialtu MLA Pu V. Malsawmtluanga, H&FW Commissioner & Secretary Pi Lalzarmawii, Lunglei Bawrhsap Pi Navneet Mann, Deputy Inspector General of Police (Southern Range) Pu Altaf Ahmad Khan leh Superintendent of Police Pu J. Lalmuankima te bakah, Lunglei Municipal Council Chairman Pu Lalzuithanga leh councillor-te, sawrkar official-te, ex-servicemen-te, tlawmngai pawl, kohhran leh political party hruaitute, thu thar theh darhtute leh zirlai naupangte, lawmman dawngtute leh mipui ṭhahnem tak an tel a. Muala hun hman zawh hian chhun lamah Circuit House, Lungleiah sawm bikte tan Khuallian hova inkawm hona, 'VIP At Home' programme buatsaih niin, thingpui ruai kil ho a ni.
Kumin Independence Day lawmna pual hian Lunglei District Independence Day Celebration Committee chuan Lunglei Home TNT (Theiriat), Kawlkhuma Boys Home (Chanmari), Bethel Centre (Chhumliamkawn, Sazaikawn), Baptist Church Orphanage (Ramzotlang, Serkawn), Chhawmdawlna In (Melte, Serkawn), Rescue Centre (Kawmzawl, Pukpui) leh Beiseina In (Kawmzawl, Pukpui)-ah te ṭanpuina thilpek hlanin, thilpekah hian pawisa fai ₹20,000 sem chhuah a ni.
Attachment
- Loading attachment...
